UZ Brussel zet als eerste Belgische ziekenhuis robot in voor chemobereiding
Het UZ Brussel gebruikt voortaan robottechnologie voor de bereiding van cytotoxische geneesmiddelen. De technologie moet de nauwkeurigheid en traceerbaarheid van oncologische medicatie verbeteren en tegelijk de blootstelling van apotheekmedewerkers aan potentieel schadelijke stoffen beperken. Volgens het ziekenhuis gaat het om een Belgische primeur.

De robot, genaamd Apoteca Chemo, staat in een nieuwe cleanroom van de ziekenhuisapotheek en automatiseert een deel van de minder complexe bereidingen, waaronder infusen met cytotoxische medicatie. Zulke geneesmiddelen beschadigen of doden cellen en worden voornamelijk ingezet bij kankerbehandelingen. Omdat doseringen zeer precies moeten worden samengesteld, gebeurt de bereiding onder strikt gecontroleerde omstandigheden.
“De robot werkt in een afgesloten, steriele omgeving en controleert elke stap via onder meer weging, sensoren en barcodecontrole”, zegt Garmt Meers, adjunct-diensthoofd van de ziekenhuisapotheek. “Zo verkleinen we het risico op mogelijke bereidingsfouten en kruisbesmetting.”
Veiligheid medewerkers
Omdat cytotoxische geneesmiddelen zeer krachtige stoffen zijn, is het essentieel om blootstelling zoveel mogelijk te beperken. Door repetitieve en minder complexe handelingen deels te automatiseren, verlaagt de robot het contact tussen medewerkers en deze producten, en zorgt op die manier voor een veiligere werkomgeving.
Apothekers en apotheekassistenten krijgen door de geautomatiseerde bereiding bovendien meer ruimte voor taken waar hun kennis en ervaring cruciaal zijn, zoals kwaliteitscontrole, opvolging van behandelingen en complexe bereidingen op maat van de patiënt. Zij blijven het proces opvolgen, controleren en bijsturen waar nodig.
Nieuwe stap in ziekenhuisfarmacie
De investering past binnen een bredere evolutie in de ziekenhuisfarmacie, stelt het UZ Brussel. Ziekenhuizen moeten hun infrastructuur en processen aanpassen aan strengere kwaliteitsnormen en regelgeving, waaronder de PIC/S-richtlijnen voor geneesmiddelenbereidingen. Tegelijk neemt de aandacht voor veiligheid, traceerbaarheid en standaardisatie verder toe.
“In het Belgische zorglandschap groeit bovendien de beweging naar centralisatie van geneesmiddelenbereidingen. Voor een universitair ziekenhuis als het UZ Brussel, waar ook veel complexe en gespecialiseerde bereidingen nodig zijn, blijft eigen expertise in de ziekenhuisapotheek essentieel", aldus diensthoofd Apotheek Claudine Ligneel.