Dag dokter, mag ik uw tweede opinie?
Door de opkomst van AI-chatbots wordt de mening van de arts een 'tweede opinie', ook al is dit het eerste gesprek met de patiënt over diens situatie.
Bij het schrijven van deze column bevind ik mij in het Franse Angers. Ja, zelfs in de zomer stopt de academische agenda niet en blijven gemotiveerde mensen verder ploeteren, desnoods bij drukkende hitte. De stad kreunt onder de zoveelste hittegolf dit jaar. Het is huffen en puffen met temperaturen die makkelijk de 40 graden halen. Zelfs de locals zijn dit niet gewend. ‘Opwarming van de aarde, zeker’ zucht de dame aan de hotelbalie.
's Avonds komen de mensen pas van onder hun ventilator vandaan, worden de luiken voorzichtig geopend en lopen de terrassen vol. Zo bevind ik mij zelf op een terras met zicht op het kasteel terwijl een tafel verder twee kokette dames een drukke conversatie voeren zoals alleen Fransen dat kunnen.
Ze zijn allebei niet van de jongste, maar toch valt mij iets op. Om de andere zin, beginnen ze hun betoog steevast met: “ChatGPT heeft gezegd dat…” Je zou nochtans van chauvinistische Fransen verwachten dat ze voor Mistral zouden kiezen, maar neen, deze twee dames houden voet bij stuk en koketteren verder over ChatGPT.
Een paar weken terug in de tijd, andere setting: een congrescentrum in België waar een groep huisartsen gedurende twee dagen bijeenkomt om bij te leren, zoals dat wel eens durft te gebeuren. Ik heb het genoegen om de opening te mogen verzorgen over – wat had je gedacht – AI en de impact hiervan op de eerste lijn.
En ook daar, in een ongeveer even warme congreszaal, vallen dezelfde woorden: “ChatGPT heeft gezegd dat…” Niet in de context van artsen die hun volledige diagnostiek in handen van een chatbot leggen, maar wel patiënten die het kabinet binnenkomen en al helemaal weten wat er aan de hand is, welke behandeling de arts zou moeten voorschrijven, wat de mogelijke risico’s zijn, en die ook onmiddellijk een aantal alternatieve behandelingen zelf aanreiken.
Nu ja, die ‘zelf’ neem je best met een korrel zout, want het is ChatGPT die het aanreikt.
Is dit dan niet dokter Google, heruitgevonden? Wel, ja en neen: het gesprek wegvoeren van dokter Google was relatief eenvoudig omdat niet alle symptomen naar hetzelfde ziektebeeld leiden, en rekening moet worden gehouden met de individuele situatie van de patiënt.
Maar net dat kunnen die chatbots verdomd goed. Hele medische historieken worden massaal in pdf-formaat gedownload van CoZo en MyNexusHealth om vervolgens genadeloos geofferd te worden aan datahongerige AI-systemen.
De enige conclusie die we daaruit kunnen trekken is de volgende: de mening van de arts wordt een 'tweede opinie', ook al is dit het eerste gesprek met de patiënt over diens situatie. Aan de raadpleging is een hele conversatie aan vooraf gegaan met een overtuigend, betweterig manusje-van-alles waar patiënten meer en meer hun blinde vertrouwen in leggen om hen uit te leggen wat er met hen aan de hand is.
En als jouw professioneel menselijk oordeel of diagnose niet overeenstemt met ChatGPT? Dan ga jij het mogen uitleggen.
Als zelfs elegante Franse dames het al doen, gaat het hier ook gebeuren. Dat wil zeggen, het is al bezig. En het gaat niet traag. Wereldwijd worden al 230 miljoen medische vragen aan ChatGPT gesteld. Per week.
Welkom in de wereld van de tweede opinie bij het eerste contact.
Tom Braekeleirs is een innovatieleider op het gebied van digitale gezondheid. Hij is professor Digitale Medische Technologie en AI aan de UGent. Daarvoor was hij 8 jaar CEO van het BlueHealth Innovation Center, na een 17-jarige carrière bij internationale technologiebedrijven. Hij is ook een veelgevraagd spreker bij nexxworks, adviseur, podcaster en columnist over de impact van technologie op mensen. Recent kwam zijn boek ‘Aanvaardbare AI’ uit (uitgegeven bij Pelckmans).