Toegang tot alle borstkankerdata wereldwijd
BOEK Alle vrouwen zijn gelijk. Maar sommige vrouwen zijn meer gelijk dan andere. Ook wat preventie, diagnose en behandeling van borstkanker betreft.
Bij de voorstelling van een handboek over borstkanker ga je ervan uit dat er een update zal worden gepresenteerd over de nieuwste diagnostische modellen en therapeutische vooruitgang. Tijdens de voorstelling van Breast Cancer, Global Quality Care, second edition op 13 juni in Antwerpen kwam dat inderdaad aan bod, maar het project, zoals het door bezieler dr. Didier Verhoeven (medisch oncoloog, AZ Klina) wordt genoemd, is véél meer dan dat. Het is de toegangspoort tot alle beschikbare data en gegevens die er over borstkanker bestaan. Wereldwijd.
Het project
Breast Cancer, Global Quality Care bestaat uit een fysiek boek (Oxford Academic Press) en is ook online beschikbaar, met free access. Wanneer we er onder begeleiding van dr. Verhoeven en een paar andere auteurs in grasduinen zien we een weelde aan informatie. Dat geldt niet enkel voor de inhoud van de veertig hoofdstukken die in tien delen werden gebundeld. Het werk bevat ook verschillende shortcuts naar videoconferenties, podcasts, internationale registries, e-learning modules en online tools. Op verschillende plekken in het boek kunnen grafieken, tabellen en tekeningen als slides worden gedownload om in eigen presentaties te gebruiken en zijn er applicaties om risico’s te berekenen, zoals het risico op relaps.
Globale ongelijkheid
Borstkanker is de meest gediagnosticeerde vorm van kanker en de belangrijkste doodsoorzaak door kanker bij vrouwen. De incidentie van borstkanker bij vrouwen zal naar verwachting stijgen van zowat 2,3 miljoen per jaar in 2012 tot jaarlijks 3,55 miljoen in 2050. Deze stijging is grotendeels toe te schrijven aan een groeiende en vergrijzende bevolking en veranderingen in de risicofactoren.
Tot daar de gelijkheid, of zoals dr. Verhoeven het poneert: “Borstkanker houdt geen rekening met landsgrenzen of culturele en religieuze achtergrond. Iedere vrouw kan er mee geconfronteerd worden. Toegang tot preventie en optimale therapie, het bestaan van stigma en het ontbreken van een vroegtijdige diagnose zijn een ander verhaal. Daar bestaat ongelijkheid.” Of hoe Herwig Leirs, rector van de UA, die mee de inleiding verzorgde van de voorstelling, het illustreert: “Een vrouw die in onze contreien met borstkanker wordt geconfronteerd krijgt heelkunde, chemo- en/of hormonale therapie, er is psychosociale begeleiding en eigenlijk kan ze, als alles goed gaat, na vijf jaar verder gaan met haar leven. Een vrouw in een derdewereldland is er na vijf jaar niet meer.”
Net deze ongelijkheid was één van de drijfveren voor dr. Verhoeven om dit indrukwekkende werk tot stand te brengen: we kunnen niet overal ter wereld voor toegang tot MRI en optimale therapie zorgen, maar wel voor toegang tot alle beschikbare informatie. Vandaar ook de keuze voor open access, zowel voor clinici en researchers, als voor beleidsmakers en patiënten zelf.
Meer dan honderddertig auteurs
De meer dan honderddertig auteurs uit meer dan dertig landen, streven naar een wereldwijd, gecoördineerd samenwerkingsverband tussen artsen, patiëntenvertegenwoordigers, overheden, beleidsmakers en anderen, om de kwaliteit en de waarde van de borstkankerzorg te optimaliseren in uiteenlopende sociaaleconomische, politieke en geografische contexten.
Recente inzichten
Natuurlijk ontbreekt een update van klinisch praktische handvaten niet. Deel vijf van het werk gaat uitgebreid in op de meest recente kennis qua beeldvorming, screening, interpretatie van cytologie, electieve en reconstructieve borstheelkunde, radio- en andere therapie en zo veel meer. Daarnaast is er ook aandacht voor zaken zoals ondersteunende palliatieve zorg, maar evengoed voor de psychologische impact die borstkanker heeft op een vrouw, haar familie, ... voor het stigma, het trauma, de angst en de zorg na genezing oftewel de zorg voor het survivorship.
Kortom, Breast Cancer, Global Quality Care, bevat een schat aan informatie over alle aspecten van borstkanker en kijkt naast kanker als ziekte ook naar de vrouw die ermee verder moet. En dit over alle landsgrenzen heen. Het is een naslagwerk dat door iedereen die met borstkanker te maken krijgt, professioneel of op een andere manier, niet mag ontbreken in de lijst met online favorieten.
>> Verhoeven, Didier, and others (eds), Breast Cancer: Global Quality Care, 2 edn (Oxford, 2026; online edn, Oxford Academic, 1 Mar. 2026).