Blaaskanker
De combinatie EV + pembro lost de verwachtingen in
ASCO-CONGRES Nieuwe studies bevestigen de superioriteit van de combinatie enfortumab vedotin + pembrolizumab bij de behandeling van urotheelcarcinoom en leveren ook informatie op over de duur en de bijwerkingen van de behandeling en de invloed ervan op de levenskwaliteit.
Zoals we al hebben geschreven,(1) is de combinatie enfortumab vedotin (EV) en pembrolizumab (pembro) veel effectiever bij de behandeling van blaaskanker dan de vorige behandelingen. In afwachting van de cijfers over de totale overleving werden op het ASCO 2026 nieuwe geüpdatete gegevens over de pathologische respons, de toxiciteit en de levenskwaliteit gepresenteerd.
Een update van de KEYNOTE-A39-studie, beter bekend onder de naam EV-302-studie, na een mediane follow-up van 3,5 jaar bevestigt dat de combinatie EV + pembro als eerstelijnstherapie bij patiënten met een plaatselijk gevorderd of gemetastaseerd urotheelcarcinoom effectiever is dan chemotherapie.(2) De mediane totale overleving was tweemaal langer in de experimentele groep: 33,6 maanden versus 15,9 maanden. Na een follow-up van meer dan 42 maanden was er nog altijd een opvallend verschil tussen de twee groepen: 44% van de patiënten van de ‘EV + pembro’-groep waren dan nog in leven tegen minder dan een kwart (24,6%) in de chemotherapiegroep. Er zijn geen nieuwe veiligheidsproblemen opgetreden.
Van partiële naar complete respons en duur van de behandeling
De studie heeft belangrijke informatie opgeleverd over de persistentie van de behandeling. Een diepe respons wordt vaak pas na een zekere tijd verkregen, zoals blijkt uit de dynamiek van “conversie van de respons”. Slechts bij een derde van de patiënten in de ‘EV + pembro’-groep die positief hebben gereageerd op de behandeling, werd al bij de eerste scan een complete pathologische respons vastgesteld. Bij de overige twee derde (66,2%) is een aanvankelijk partiële respons verbeterd in een complete respons na gemiddeld vijf verdere cycli.
“In die subgroep was de mediane totale overleving op het ogenblik van de analyse nog niet bereikt, maar na een follow-up van 3,5 jaar was meer dan 80% van de patiënten nog in leven. Dat cijfer was even hoog als bij de patiënten bij wie snel een complete remissie werd verkregen”, commentarieerde prof. Thomas Powles van het Barts Cancer Institute in Londen. “De duur van de behandeling is dus relevant met het oog op betere resultaten.”
De combinatietherapie veroorzaakt vooral bijwerkingen op de huid en neuropathische pijn en die moet je behandelen. “Volgens mij kunnen ze bij de overgrote meerderheid van de patiënten worden opgevangen door de dosering te verlagen of de behandeling tijdelijk te onderbreken”, aldus prof. Powles.
“Dat doen we trouwens meestal. In onze studie heeft maar een kwart van de patiënten van de experimentele groep pembrolizumab gekregen gedurende twee jaar (de maximale duur van de behandeling). De anderen hebben pembrolizumab voortijdig stopgezet wegens tumorprogressie of toxiciteit. Volgens mijn klinische ervaring kan je bepaalde bijwerkingen goed opvangen door de dosering te verlagen of pembrolizumab tijdelijk te onderbreken zonder dat je daarom de adjuvante therapie volledig moet laten vallen. Wat dat betreft, zijn studies uitgevoerd in het reële leven nuttig om een precisiegeneeskunde uit te stippelen zonder de klinische werkzaamheid van de systemische behandeling in het gedrang te brengen.”
Research en levenskwaliteit
De laatste jaren is veel vooruitgang geboekt bij de behandeling van urotheelcarcinoom. Er lopen nog heel wat andere studies die tot doel hebben:
- het nut van geconjugeerde antilichamen bij een plaatselijke tumor te evalueren,
- de mechanismen te ontrafelen die ten grondslag liggen aan een recidief of resistentie tegen de combinatie EV + pembro,
- relevante prognostische biomarkers te achterhalen,
- te zoeken naar alternatieven in geval van therapieresistentie,
- en, last but not least, behandelingsstrategieën te evalueren die de blaas vrijwaren, en na te gaan hoe en in welke mate ze kunnen worden gecombineerd met de nieuwe systemische behandelingen. Die informatie is belangrijk voor artsen, die gespecialiseerd zijn in urogenitale kanker, en ook en vooral voor de patiënten.
Daarbij gaat alle aandacht uit naar de levenskwaliteit. Op ASCO 2026 zijn meerdere studies gepresenteerd over de levenskwaliteit, waaronder de nieuwe gegevens van de KEYNOTE-905-studie.(3) Ter herinnering, die fase 3-studie was een belangrijk keerpunt in de behandeling van patiënten met een blaaskanker met spierinvasie die niet in aanmerking komen voor cisplatine of cisplatine weigeren. De evenementvrije overleving en het percentage complete pathologische respons waren inderdaad significant beter met een radicale cystectomie met dissectie van de bekkenlymfeklieren én perioperatieve toediening van EV + pembro dan met enkel chirurgie.
Een veeleer vergelijkbare levenskwaliteit
De vorsers hebben de levenskwaliteit geëvalueerd met meerdere gevalideerde, multidimensionale vragenlijsten.(4) De levenskwaliteit 18 weken na de cystectomie was niet echt slechter in de ‘EV + pembro’-groep dan in de groep die enkel chirurgie had ondergaan. “De gemiddelde verandering van de algemene gezondheidstoestand en de aan de gezondheid gerelateerde levenskwaliteit (al dan niet gerelateerd aan de cystectomie) was te klein om te mogen spreken van een klinisch relevante verslechtering”, aldus de spreker prof. Peter H. O’Donnell van de Universiteit van Chicago (USA). “De seksuele en intestinale domeinen van de bladder cancer index zijn in beide groepen verslechterd, wat allicht toe te schrijven is aan de cystectomie zelf en niet aan de systemische behandeling.”
Zwakke punten van de studie zijn evenwel de beperkte duur van de evaluatie en de biases die kunnen voortvloeien uit een subjectieve evaluatie, met name een overlevingsbias in de experimentele groep, die misschien invloed heeft gehad op de antwoorden van de patiënten. Gezien echter de statistische correcties en de hoge participatie aan de verschillende vragenlijsten “mag je toch stellen dat de gegevens over de criteria die de patiënten zelf hebben beoordeeld, heel robuust en betrouwbaar zijn”, vindt prof. O’Donnell.
“Mede gezien de gegevens over de werkzaamheid en de veiligheid van die klinische studie mogen we ervan uitgaan dat de risico-batenverhouding van perioperatieve toediening van de combinatie enfortumab vedotin met pembro gunstig is bij patiënten met een blaaskanker met spierinvasie die niet in aanmerking komen voor cisplatine.”
De vorsers van de AMBASSADOR-studie zijn tot soortgelijke conclusies gekomen.(5) Een adjuvante behandeling met pembrolizumab gedurende een jaar na een cystectomie bij patiënten met een hoogrisico-urotheelcarcinoom resulteerde in een tweemaal langere evenementvrije overleving (29,6 versus 14,2 maanden in de controlegroep) en had geen negatieve invloed op de aan de gezondheid gerelateerde levenskwaliteit.
Referenties:
1. Zie “Congres ESMO 25: Aanwinsten in de urogenitale oncologie” in AK Specialist Update Oncologie en hematologie, december 2025, en “Congres EAU 26: De combinatie EV + pembro bij blaaskanker met spierinvasie” in AK Specialist Update Urologie, mei 2026.
2. T. Powles et al, “Enfortumab vedotin plus pembrolizumab vs chemotherapy for previously untreated locally advanced or metastatic urothelial carcinoma (la/mUC): 3.5-year follow-up and response analyses from the phase 3 EV-302 study” in J Clin Oncol 44, 2026 (suppl 16 ; abstr 4507)
3. P. H. O’Donnell et al, “Health-related quality of life (HRQoL) with neoadjuvant and adjuvant enfortumab vedotin plus pembrolizumab in participants with MIBC who are cisplatin ineligible: Phase 3 KEYNOTE-905 study” in J Clin Oncol 44, 2026 (suppl 16 ; abstr 4510).
4. De Functional Assessment of Cancer Therapy G, een gevalideerde vragenlijst over de aan de gezondheid gerelateerde levenskwaliteit, gekoppeld aan de Functional Assessment of Cancer Therapy Bladder-Cystectomy, die specifiek gaat over cystectomie; de Bladder Cancer Index (BCI), die hoofdzakelijk de urineweg- en de darmsymptomen en de seksuele functie evalueert; en de EQ-5D-5L die de perceptie van de gezondheidstoestand en de aan de gezondheid gerelateerde levenskwaliteit evalueert.
5. R. C. Chen et al, “HRQOL with pembrolizumab or observation for high-risk muscle-invasive urothelial carcinoma after surgery: Results from the AMBASSADOR randomized trial” in J Clin Oncol 44, 2026 (suppl 16 ; abstr 4513).