Second Victims: de arts als slachtoffer van medisch incident
De Deense film Second Victims volgt de werkdag van neurologe Alex. Wannneer ze een diagnose mist, blijven er alleen maar slachtoffers achter.
Second Victims volgt de werkdag van neurologe Alex (Özlem Saglanmak, bekend van Borgen) op de spoedafdeling van een onderbemand en overbevraagd ziekenhuis. Naast haar eigen shift op trombolyse moet ze ook supervisie doen voor Emilie, een jonge en nog onzekere coassistent die de intake doet.
De eerste scènes tonen Alex als een kordaat en zelfverzekerd arts die knopen door durft te hakken en in de hectiek van een ziekenhuis – mooi in beeld gebracht door de nerveuze cameravoering – een baken van kalmte is.
Terwijl Alex druk bezig is met een CVA-patiënte, roept Emilie haar op voor een tweede mening over Oliver, een jongeman van 18 die zich samen met zijn moeder Camilla heeft aangemeld met hoofdpijn.
Emilie heeft een vermoeden van nekstijfheid, maar dat wordt niet bevestigd door het neurologisch onderzoek dat Alex uitvoert. De suggestie van Emilie om voor de zekerheid een hersenscan uit te voeren, wuift ze weg. Ze stelt Oliver en Camilla gerust en stuurt hen naar huis.
Even later loopt het grondig fout: nog in de ziekenhuisgang zakt Oliver in elkaar. Een scan onthult een levensbedreigend herseninfarct. Wanneer de dienstdoende neurochirurg besluit dat opereren te riskant is, ligt de slechte afloop al vast.
Bij Alex maakt zelfvertrouwen plaats voor twijfel aan zichzelf, collegialiteit voor bitse verwijten, en heldere communicatie voor vaagheid. Dat leidt tot een rauwe confrontatie met de ouders van Oliver, die het onderling ook oneens zijn of ze Olivers wens om orgaandonor te worden zullen respecteren.
Donker psychodrama
De titel van de film verwijst uiteraard naar het reële fenomeen van het ‘second victim’, dat in Belgë op de kaart gezet werd door Kris Vanhaecht van het LIGB. Een 'second victim' wordt gedefinieerd als "Iedere zorgverlener die direct of indirect betrokken is bij een onverwachte ongewenste gebeurtenis voor een patiënt, een onbedoelde medische fout of letsel bij een patiënt, en die daardoor slachtoffer wordt in de zin dat hij of zij er zelf ook negatief door wordt beïnvloed."
Second Victims toont heel concreet welke enorme impact het incident heeft op Alex. Saglanmak vertolkt precies de conflicterende emoties die Alex voelt, en toont hoe zij als tweede slachtoffer evenzeer nood heeft aan troost als de ouders van Oliver. In dit tweede deel verschuift de toon van de film van documentaire naar donker psychodrama, wat soms ten koste gaat van realisme. Maar het zorgt ervoor dat je met ingehouden adem blijft kijken.
Net wanneer je denkt regisseur Zinnini Elkington zich netjes zal houden aan de aristotelische wetten van het drama – één handeling, op één locatie, gedurende maximaal één etmaal – neemt Second Victims je mee naar de thuisomgeving van Alex, waar een tot dan onbekende kant van de vrouwelijke arts wordt getoond. In die idyllische setting speelt zich ook de enigmatische slotscène af.
Second Victims is een confronterende blik op de impact van medische fouten op zorgverleners.
De film is nog tot 3 februari te zien in Belgische bioscopen en daarna op het streaming platform Picl.
