Overgewicht en obesitas
Meer dan 9.500 sterfgevallen in België gelinkt aan hoge BMI
In 2022 hielden in België 9.509 sterfgevallen verband met een hoge body mass index (BMI). Dat is 8,2% van alle geregistreerde sterfgevallen. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Sciensano. Overgewicht en obesitas wegen niet alleen op de levenskwaliteit, maar spelen ook een belangrijke rol bij chronische ziekten en vroegtijdige sterfte.
Sciensano pleit daarom voor meer preventie en voor een leefomgeving die gezonde voeding en lichaamsbeweging stimuleert.
"Onze leefgewoonten worden grotendeels bepaald door onze omgeving. Wanneer gezonde keuzes ook de gemakkelijkste keuzes worden, kunnen we een aanzienlijk deel van de ziekten die verband houden met overgewicht en obesitas voorkomen en de ziektelast ervan duurzaam verminderen”, zegt Kim Fernandez, wetenschapper bij Sciensano.
Een op de twee Belgen heeft overgewicht
Sinds 2001 is het aandeel mensen met overgewicht aanzienlijk gestegen. Vandaag heeft 49% van de bevolking van 3 jaar en ouder overgewicht. Bij 18% is sprake van obesitas. Sinds 2018 lijkt die stijging wel af te vlakken.
Een hoge BMI werd in 2022 in verband gebracht met 9.509 sterfgevallen en 157.178 verloren levensjaren. De belangrijkste doodsoorzaken die eraan worden toegeschreven, zijn hart- en vaatziekten, dementie, chronische nierziekten en bepaalde vormen van kanker van het spijsverteringsstelsel.
De vergrijzing van de bevolking vergroot die ziektelast. Dat hangt onder meer samen met het verhoogde risico op dementie en de ziekte van Alzheimer bij mensen met een hoge BMI. De meeste sterfgevallen doen zich voor na de leeftijd van 65 jaar.
Een alomvattende strategie is nodig
Bij vrouwen is het aantal sterfgevallen dat aan een hoge BMI kan worden toegeschreven dan ook hoger, hoewel zij minder vaak overgewicht en obesitas hebben, voornamelijk omdat zij langer leven en hierdoor sterker vertegenwoordigd zijn in de leeftijdsgroepen waarin dementie het meest voorkomt. Mannen verliezen daarentegen meer levensjaren als gevolg van een hoge BMI. De daarmee samenhangende aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, treden eerder op en leiden tot sterfgevallen op jongere leeftijd.
Volgens Sciensano moet preventie daarom beginnen lang vóór ziekten ontstaan. België nam al verschillende maatregelen, waaronder de Nutri-Score, de herformulering van bepaalde producten en de actualisering van voedingsaanbevelingen.
Het instituut pleit daarnaast voor een bredere, samenhangende en sectoroverschrijdende strategie. In combinatie met een gezondere voedingsomgeving kan die volgens Sciensano de impact van bestaande maatregelen versterken.