Ook niet-vergoede werkzaamheden uitgesloten tijdens ziekteverlof
Toestemming adviserend arts altijd nodig
Wie een ziekte-uitkering ontvangt, mag geen activiteiten uitoefenen zonder toestemming van de adviserend arts van het ziekenfonds. Dat geldt ook voor niet-vergoede werkzaamheden, zegt de Arbeidsrechtbank van Gent.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
De Arbeidsrechtbank van Gent velde op 26 augustus 2026 een vonnis waarin het besliste dat een landsbond van een ziekenfonds de ziekte-uitkering mag terugvorderen van iemand die zonder toestemming van de adviserend arts van de landsbond activiteiten heeft verricht.
Muziekoptredens combineren met uitkeringen
Het betrof een koppel dat, terwijl zij uitkeringen ontvingen van het ziekenfonds, muziekoptredens gaven in cafés en dergelijke. Meestal deden ze dat gratis maar een aantal keren tegen vergoeding.
De landsbond beschouwt die betaalde optredens als het uitoefenen van een activiteit die behoort tot het economische ruilverkeer van goederen en diensten en vorderde de ziekte-uitkeringen terug.
Het koppel betwistte deze beslissing voor de arbeidsrechtbank. Zij hadden het ziekenfonds ervan ingelicht dat ze zongen als tijdverdrijf en beweerden dat ze er niet van op de hoogte waren dat ze toelating moesten vragen voor wat ze beschouwden als het ontplooien van een hobby. De landsbond vroeg de arbeidsrechtbank om de terugvordering te bevestigen.
Ook niet-vergoede werkzaamheden
Wie een ziekte-uitkering ontvangt moet alle werkzaamheden onderbreken, aldus het vonnis. Tot deze werkzaamheden behoort alles wat men kan inschakelen in het economisch ruilverkeer van goederen en diensten, met andere woorden, elke activiteit waar iemand bereid is geld voor te betalen.
Dat de sociaal verzekerde in het concrete geval geen geld of wederdienst vraagt of ontvangt, is zonder invloed. Dat komt omdat de finaliteit van deze verplichting dubbel is. Enerzijds mag iemand die een uitkering ontvangt ter vervanging van haar of zijn inkomen, geen activiteit uitoefenen waarmee zij of hij een inkomen kan verdienen.
Anderzijds mag iemand die een ziekte-uitkering ontvangt, geen activiteit doen die het herstelproces vertraagt en de ziekteperiode verlengt.
Controlekader
Dat laatste weegt trouwens meer door dan het eerste, stelt het vonnis. Zich ervan bewust dat het uitoefenen van activiteiten het herstelproces juist kan versnellen, laat de ziekteverzekering ruimte voor een geleidelijke werkhervatting en maakt ze het zelfs mogelijk om een beperkte tijd inkomensvervangende uitkeringen en inkomen samen te ontvangen.
Om het combineren van een activiteit met een ziekte-uitkering in goede banen te leiden, is er een controlekader voorzien. Deze combinatie is enkel weggelegd voor wie de adviserende arts van het ziekenfonds in staat heeft gesteld om te controleren of de aangevatte activiteit verenigbaar is met de gezondheid van de betrokkene, door bij het ziekenfonds aan te geven welke werkzaamheden hij of zij zal verrichten tijdens de erkende ziekteperiode en daarvoor toestemming aan te vragen.
Wie dit niet doet, verliest het recht op uitkering voor de actieve dagen. De vaststelling achteraf dat de uitgeoefende activiteiten gunstig waren voor het ziekteverloop, kan de verplichting tot terugbetaling niet ongedaan maken. Dit kan alleen maar leiden tot de mogelijkheid voor de verzekerde om deze activiteiten te combineren met toekomstige uitkeringen.
Beslissing ziekenfonds wettig
Het koppel had aan de adviserende arts van het ziekenfonds niet de toelating gevraagd om muziekoptredens te geven. Ze mochten daarom op deze dagen geen ziekte-uitkering ontvangen, zelfs al zouden deze activiteiten voortspruiten uit een hobby, gunstig zijn voor hun herstel en hen geen inkomen of economisch voordeel hebben opgeleverd.
De vraag van het ziekenfonds om ziekte-uitkeringen terug te betalen, is wettig, zo besloot de arbeidsrechtbank.