Behandeling van hartfalen
De nieuwe richtlijnen van de ESC 2026
De nieuwe richtlijnen van de ESC voor de behandeling van hartfalen betreffen vooral de nomenclatuur en een uitbreiding van de behandeling naar alle patiënten met een symptomatisch hartfalen.
De vorige richtlijnen van de European Society of Cardiology voor de behandeling van hartfalen dateerden al van 2021. In de afgelopen 5 jaar is het landschap van hartfalen veranderd. Daarom is er een nieuwe versie van de richtlijnen.
De nieuwigheden betreffen vooral de nomenclatuur en een uitbreiding van de behandeling naar alle patiënten met een symptomatisch hartfalen. Een overzicht van de conclusies van de werkgroep met prof. M.Adamo (Italië) en prof. L. Køber (Denemarken).
Nomenclatuur
Er wordt niet meer gesproken van hartfalen met een matig verminderde ejectiefractie (HFmrEF, LVEF 41-49%). De richtlijnen onderscheiden nu nog twee vormen van hartfrequentie, namelijk hartfrequentie met een gedaalde ejectiefractie (HFrEF;LVEF< 50%) en hartfrequentie met een gevrijwaarde ejectiefractie (HFpEF;LVEF ≥ 50%).
Waarom die verandering? Volgens prof. Adamo “hebben we tot nog toe gesproken van HFmrEF gezien de inclusiecriteria in de klinische studies. HFmrEF en HFrEF hebben evenwel een soortgelijke pathofysiologie en reageren waarschijnlijk op dezelfde behandeling. Daarom hebben we beslist ons te beperken tot twee fenotypes enkel gebaseerd op de LVEF (< of ≥ 50%) om de klinische praktijkvoering te vereenvoudigen”.
"Gedecompenseerd hartfalen"
De term acuut hartfalen wordt nu vervangen door gedecompenseerd hartfalen. De richtlijnen preciseren ook dat een aantal patiënten met een minder acuut gedecompenseerd hartfalen ambulant kan worden behandeld zonder ziekenhuisopname, conform de nieuwe universele definitie van hartfalen van de AHA, het ACC, de ESC en de WHF.
Zoals in de Amerikaanse richtlijnenonderscheiden we meerdere stadia: van stadium A (risicofactoren zonder hartafwijking) tot stadium D (gevorderd hartfalen), vooral om het belang van preventie en een vroege diagnose te benadrukken.
Aanpassing van de basisbehandeling
Nieuw zijn: een klasse I-richtlijn voor mineralocorticoïdreceptorantagonisten bij chronisch hartfalen, ongeacht de LVEF, een klasse IIa-richtlijn voor semaglutide en tirzepatide bij hartfalen met een gevrijwaarde ejectiefractie (HFpEF) én obesitas (BMI ≥30 kg/m²) en een klasse IA-richtlijn voor SGLT2-remmers (empagliflozine, dapagliflozine) bij alle patiënten met symptomen ongeacht de LVEF om het risico op ziekenhuisopname wegens hartfalen en de cardiovasculaire sterfte te verlagen.
Ook zijn nieuwe richtlijnen geformuleerd voor digoxine/digitoxine bij chronisch hartfalen (op grond van de DIGIT-HF-studie), langdurige mechanische circulatieassistentie en rand-tot-randherstel van de mitralisklep via een katheter (M-TEER).
Behandeling van hartfalen
Aanvullende behandelingen
IJzer iv wordt aanbevolen bij patiënten met een symptomatisch HFrEF en ijzertekort (transferrinesaturatie < 20%) om de symptomen te verminderen. Ivabradine is geïndiceerd bij patiënten met een symptomatisch HFrEF, een LVEF ≤35%, in sinusritme met een hartfrequentie ≥ 70/min. ondanks een bètablokker in de hoogste dosering die nog wordt verdragen.
Vericiguat is geïndiceerd bij een symptomatisch HFrEF en een LVEF < 45% ondanks een optimale basisbehandeling. Er zijn ook richtlijnen voor de preventie met niet-farmacologische maatregelen en een strikte controle van hypertensie. Met gerichte onderzoeken kan je een transthyretineamyloïdose opsporen (aan te vullen met een genetisch onderzoek).
De boodschappen
- Snel de vier pijlers opstarten bij patiënten met een HFrEF
- Een SGLT2-remmer en een mineralocorticoïdreceptorantagonist voorschrijven aan alle patiënten met symptomen.
- Patiënten met gevorderd hartfalen snel verwijzen naar een referentiecentrum.
Referentie
1. Køber L, Adamo M, et al. 2026: ESC Guidelinesforthe management of heart failure. EurHeart J. 2026. doi:10.1093/eurheartj/ehag100.
Ontdek in onze Specialist Update Cardiologie van 6 oktober alles wat u moet weten over het laatste ESC-congres:
de rol van kunstmatige intelligentie, nieuwe aanbevelingen, de nieuwste klinische onderzoeken naar hypertrofische cardiomyopathieën, boezemfibrillatie, hartfalen, cardiovasculaire preventie, met interviews en klinische casussen.