Preventie terug naar het federaal niveau
DéFI wil jaarlijks 2 miljard besparen met een preventiepact
DéFI stelt voor een nationaal preventiepact af te sluiten, dat België jaarlijks meer dan twee miljard kan doen besparen.
Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) gaf ons land in zijn rapport van 2024 over de prestaties van het gezondheidszorgstelsel een slechte score voor de sterfte die door preventie kan worden voorkomen, terwijl het land uitblinkt in de behandeling. België besteedt 1,8 procent van zijn gezondheidsuitgaven aan preventie, tegenover gemiddeld 4 procent in de EU.
Versnippering
Jaarlijks zijn ongeveer 25.600 sterfgevallen toe te schrijven aan vermijdbare risicofactoren, waarvan 12.500 aan tabak. De Belgische levensverwachting is misleidend: 82,6 jaar, maar slechts 64 jaar in goede gezondheid.
Daarom pleit DéFI voor een vorm van federalisering van deze bevoegdheid, die momenteel versnipperd is over twaalf ministers. Er zou een directoraat-generaal Preventie worden opgericht binnen de FOD Volksgezondheid, het budget zou worden verhoogd van 1,15 naar 2,55 miljard euro per jaar en worden ondergebracht bij het RIZIV, en de bestaande actoren in het veld — AViQ, Departement Zorg, Cocom, Cocof, ONE, Kind & Gezin — zouden worden gehandhaafd en op basis van doelstellingen worden gefinancierd.
Frisdrankbelasting
De financiering zou onder meer afkomstig zijn van een herzien belastingstelsel: een frisdrankbelasting die een lagere suikergehalte beloont, een meerjarig traject voor tabak, een minimumprijs voor alcohol, en een verplichte Nutri-Score.
Het plan financiert zich al vanaf het eerste jaar zelf, maar zou over de gehele zittingsperiode slechts 350 miljoen netto opleveren. Het grootste deel van het onmiddellijke begrotingsresultaat - 1,8 miljard - zou afkomstig zijn van een efficiëntieplan in de gezondheidszorg (geneesmiddelen, medische handelingen, ziekenhuizen, administratie), dat ook de preventie zou financieren.
Tegen 2032-2033 stijgen de cijfers tot 3 miljard euro netto, waarbij preventie volledig wordt bekostigd. Op termijn zouden jaarlijks 4.000 tot 6.000 vroegtijdige sterfgevallen worden voorkomen en zouden er 50.000 minder langdurig zieken zijn.