Voorstel van resolutie

PS vraagt om van geestelijke gezondheid een prioriteit te maken

Volksvertegenwoordigers Caroline Désir c.s (PS) dienden bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers een voorstel van resolutie in met het verzoek om van de geestelijke gezondheid een prioriteit van de volksgezondheid te maken.

28 augustus 2026

Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven

Ze willen de toegankelijkheid, de bestendigheid en de kwaliteit van de zorg te verbeteren, inzonderheid voor kinderen en jongeren.

In het voorstel van resolutie wordt opgeroepen het federale beleid inzake geestelijke gezondheid te laten evolueren naar een insteek die sterker inzet op de zorgtrajecten. Het gaat er niet langer alleen om nieuwe voorzieningen uit te bouwen, maar te waarborgen dat iedereen op het juiste moment de meest gepaste en gecoördineerde zorg krijgt en geen enkele vermijdbare onderbreking van het therapeutische traject ondervindt.

Lees ook: Interfederaal plan geestelijke gezondheidszorg in de maak

Verzoeken aan de federale regering

Het voorstel van resolutie verzoekt de federale regering:

1. de strategische aansturing van het federale beleid inzake geestelijke gezondheid te verbeteren:

• 1.1. door, in overleg met de deelstaten, de actoren van de zorginstellingen, de gezondheidswerkers en de patiëntenverenigingen, een interfederale strategie inzake geestelijke gezondheid uit te werken met meetbare doelstellingen op het vlak van preventie, toegankelijkheid, kwaliteit, continuïteit van de zorg en evaluatie;
• 1.2. door de rol van de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid te versterken met het oog op een betere coördinatie tussen de verschillende beleidsniveaus;
• 1.3. door geestelijke gezondheid sterker te integreren in alle federale beleidsdomeinen die een impact hebben op het psychisch welzijn van de bevolking;
• 1.4. door jaarlijks aan de Kamer van volksvertegenwoordigers een verslag voor te leggen over de uitvoering van die strategie en over de evolutie van de belangrijkste indicatoren inzake geestelijke gezondheid;

2. de kennis over de behoeften en de coördinatie te verbeteren via gegevensbeheer:

• 2.1. door een geactualiseerde nationale inventaris op te maken van het aanbod inzake geestelijke gezondheidszorg, met inbegrip van de ziekenhuis-, ambulante, residentiële en mobiele capaciteit;
• 2.2. door te zorgen voor een geharmoniseerde, volledige en beveiligde gegevensverzameling met betrekking tot wachttijden, beschikbare capaciteit, zorgtrajecten en de behoeften van de bevolking, met inachtneming van de regelgeving inzake gegevensbescherming;
• 2.3. door een nationale boordtabel te ontwikkelen op basis van openbare indicatoren inzake toegankelijkheid, kwaliteit, continuïteit, gelijkwaardigheid en zorgresultaten;
• 2.4. door de transparantie van de gegevens te verhogen om de planning van de zorgcapaciteit en de evaluatie van het overheidsbeleid te verbeteren;
• 2.5. door het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) de opdracht te geven om: 2.5.1.1. de organisatie van de geestelijke gezondheidszorg periodiek te evalueren; 2.5.1.2. periodiek te beoordelen of de beschikbare capaciteit aansluit bij de behoeften van de bevolking; 2.5.1.3. aanbevelingen te formuleren om de doel treffendheid en de gelijkwaardigheid van het systeem te verbeteren;

3. een snelle, gelijkwaardige en continue toegang tot zorg te waarborgen:

• 3.1. door overeenkomsten inzake eerstelijnspsychologische zorg verder uit te breiden om de toegankelijkheid ervan over het hele grondgebied te verbeteren;
• 3.2. door de wachttijden voor toegang tot psychiatrische, kinder- en jeugdpsychiatrische en geconventioneerde psychologische raadplegingen te verkorten;
• 3.3. door de planning van de zorgcapaciteit af te stemmen op de objectief vastgestelde behoeften van de bevolking;
• 3.4. door de mobiele teams voor geestelijke gezondheidszorg verder uit te breiden, met name voor crisissituaties;
• 3.5. door de eerstelijnspsychologische zorg binnen de spoeddiensten van algemene ziekenhuizen te verbeteren;
• 3.6. door de High Intensive Care-afdelingen (HIC) verder uit te breiden en daarbij te zorgen voor de nodige personele en materiële middelen voor de werking ervan;

4. gecoördineerde en ononderbroken zorgtrajecten te waarborgen:

• 4.1. door de netwerken voor geestelijke gezondheidszorg uit te breiden en beter te doen aansluiten op de ziekenhuis-, de ambulante en de eerstelijnszorg;
• 4.2. door een daadwerkelijke schakeling te waarborgen tussen de ziekenhuisdiensten, de eerstelijnsprofessionals en de gespecialiseerde regelingen, teneinde de zorgcontinuïteit na elke psychiatrische ziekenhuisopname te bevorderen;
• 4.3. door betere ondersteuning te verzekeren na een poging tot zelfdoding, teneinde de zorgcontinuïteit te waarborgen en herhaling te voorkomen;
• 4.4. door specifieke zorgtrajecten voor jongeren en jongvolwassenen op te zetten met het oog op een betere overgang tussen de kinder- en jeugdpsychiatrie en de volwassenenpsychiatrie;
• 4.5. door de uitbouw van de liaisonpsychiatrie in de algemene ziekenhuizen te ondersteunen, teneinde de vroegtijdige opsporing en de gecoördineerde behandeling van psychische problemen te verbeteren;
• 4.6. door, met inachtneming van de rechten van de patiënt, van diens instemming en van het beroepsgeheim, de familieleden en naasten te betrekken in het geestelijke gezondheidszorgtraject en hen te erkennen als partners van de zorgteams wanneer hun betrokkenheid de kwaliteit, de zorgcontinuïteit en het herstel van de patiënt ten goede komt;
• 4.7. door het RIZIV te vragen na te gaan welke financieringsmethodes bevorderlijk zijn voor de bestendigheid van de zorgtrajecten, voor de multidisciplinaire samen werking en voor de afstemming tussen professionals inzake geestelijke gezondheid;

5. de behandeling van kinderen, jongeren en jong volwassenen te verbeteren:

• 5.1. door een toereikend aanbod aan K-bedden (voor psychiatrische ziekenhuishulp aan kinderen en jongeren) en zo nodig aan Kj-bedden (voor dagpsychiatrie voor kinderen en jongeren) uit te bouwen;
• 5.2. door de federale voorzieningen voor psychiatrische crisishulp aan kinderen, jongeren en jongvolwassenen voort uit te breiden;
• 5.3. door de voortzetting van de zorg te waarborgen bij de overstap naar de diensten voor volwassenenpsychiatrie;
• 5.4. door de uitbouw te ondersteunen van de mobiele teams gespecialiseerd in geestelijke gezondheid bij kinderen en jongeren;

 6. de ingezette hervormingen te bestendigen:

1. 6.1. door de maatregelen die hun doeltreffendheid hebben bewezen bij de hervorming van de geestelijke gezondheidszorg, met name die van de zogeheten 107-her vorming, te bestendigen en structureel te financieren;
2. 6.2. door de maatregelen voor ouderen uit de 107-hervorming te voltooien;
3. 6.3. door voort in te zetten op zorgmodellen waarbij de betrokkene in de eigen leefomgeving blijft wanneer zulks aan diens behoeften voldoet;
4. 6.4. door de ontwikkeling van innovatieve behandelingsmethodes voort te zetten, met name de oprichting van mobiele teams en de invoering van alternatieven voor een ziekenhuisopname, met oog voor de complementariteit met het zorgaanbod van de ziekenhuizen;

7. de gezondheidszorgbeoefenaars te ondersteunen:

• 7.1. door in te spelen op de toekomstige behoefte aan psychiaters, kinder- en jongerenpsychiaters, psychologen, gespecialiseerde verpleegkundigen en andere professionals binnen de geestelijke gezondheidszorg, aan de hand van bijsturingen in het beleid voor planning van het geneeskundig aanbod;
• 7.2. door werken binnen de geestelijke gezondheidszorg aantrekkelijker te maken, teneinde de behoeften van de bevolking bestendig te vervullen;
• 7.3. door de verdere uitbouw van peer help te onder steunen en het systeem via duurzame financiering te verankeren in het zorgstelsel;

8. een cultuur van evaluatie en continue verbetering tot stand te brengen:

• 8.1. door wetenschappelijk onderzoek over geestelijke gezondheid te ondersteunen, met name naar de behoeften van kinderen, jongeren en jongvolwassenen;
• 8.2. door de evaluatie van innovatieve voorzieningen en de verspreiding van goede praktijken binnen de zorgnetwerken te bevorderen;
• 8.3. door het federale beleid inzake geestelijke gezondheid regelmatig te evalueren, teneinde het af te stemmen op de veranderende behoeften van de bevolking;
• 8.4. door de Kamer van volksvertegenwoordigers elk jaar een stand van zaken te geven van de wachttermijnen, de opvangcapaciteit, de beschikbare menselijke middelen en de geboekte vooruitgang in de tenuitvoerlegging van dit voorstel van resolutie.