Vrije Universiteit Brussel (VUB)
Meer betrouwbare simulatiemodellen voor borstkankerscreening
Onderzoekers van de VUB hebben een ingenieuze manier gevonden om de computerberekeningen te verbeteren die ten grondslag liggen aan borstkankerscreeningprogramma's. Dankzij hun nieuwe berekeningsmethode kunnen overheden en beleidsmakers de impact van wijzigingen in het screeningsbeleid veel nauwkeuriger inschatten.
Hoe kunnen we met beleidsmaatregelen zoveel mogelijk levens redden zonder dat de kosten onnodig stijgen? En hoe kunnen we voorkomen dat beleidsbeslissingen worden gebaseerd op vertekende modelresultaten?
Een studie onder leiding van dr. Max Lelie, gepubliceerd in Applied Health Economics and Health Policy, biedt antwoorden. "Meer investeren in de bestrijding van een ziekte is zeker aanvaardbaar, maar dat moet op een redelijke manier gebeuren", stelt hij.
Vertekening
Onvoldoende screening kan leiden tot late diagnoses van kanker. Omgekeerd zorgt overmatige screening voor een overbelasting van artsen en ziekenhuizen, stijgen de kosten explosief, leidt het tot onnodige behandelingen en veroorzaakt het angst bij gezonde vrouwen. Kortom, een screeningprogramma is een complexe evenwichtsoefening.
"De wiskundige modellen die worden gebruikt om risicogroepen te vergelijken, stuiten op een merkwaardig probleem", legt de VUB in een persbericht uit.
"Als de overheid de regels versoepelt zodat mensen sneller in de categorie ‘hoog risico’ worden ingedeeld, raakt het computermodel in de war en concludeert het dat de administratieve wijziging zelf de oorzaak is van een toename van het aantal mensen dat kanker krijgt. Een regering die een dergelijk model gebruikt om de gevolgen van het schrappen van een risicogroep te simuleren, zou dus te zien krijgen dat er plotseling minder gevallen van kanker zouden zijn. Dit zou kunnen leiden tot verkeerde maatschappelijke beslissingen."
Op basis van de meest recente cijfers
Om dit probleem op te lossen, heeft dr. Lelie de wiskundige berekeningen aangepast. Ongeveer 13 % van de vrouwen in Vlaanderen zal op een bepaald moment in hun leven borstkanker krijgen. Door dit cijfer vanaf het begin in het model te verwerken, hoeft de computer alleen nog maar te berekenen wanneer iemand ziek wordt, in plaats van het totale aantal mensen dat ziek zal worden als gevolg van een beleidswijziging.
"In de oude modellen had men de indruk dat het louter wijzigen van een categorie op papier de kans op het ontwikkelen van kanker veranderde", legt dr. Lelie uit. "De wiskundige basis van het model blijft altijd logisch consistent met de bekende kankerstatistieken, ongeacht hoe de overheid de risicogroepen herclassificeert. Op die manier voorkomt de computer dat beleidsmakers worden misleid."
De nieuwe berekeningsmethode is zo ontworpen dat beleidsmakers er gemakkelijk de meest recente cijfers uit het Kankerregister in kunnen verwerken. Zo past de computer zich automatisch aan.