Nagenoeg geen vrouwen onder de dertig jaar overlijden aan baarmoederhalskanker na HPV-prik
De HPV-vaccinatiecampagne lijkt in het Verenigd Koninkrijk haar vruchten af te werpen: de voorbije vijf jaar overleed er geen enkele vrouw van 20 tot 24 jaar aan baarmoederhalskanker. Dat staat te lezen in een Britste studie die eerder deze maand in The Lancet verscheen.
Onderzoekers van de Queen Mary University of London gingen na hoeveel vrouwen tussen 2001 en 2024 overleden aan baarmoederhalskanker en koppelden die cijfers aan de vaccinatiegraad per leeftijdsgroep. Hun analyse toont aan dat er tussen 2020 en 2024 geen enkele vrouw van 20 tot en met 24 jaar overleed aan baarmoederhalskanker. In die leeftijdsgroep was bijna 90% rond de leeftijd van twaalf jaar tegen HPV gevaccineerd. Zonder vaccinatie zouden naar schatting ongeveer 23 vrouwen uit die groep zijn overleden, aldus de onderzoekers.
Ook vrouwen die zich pas tussen hun 13e en 18e levensjaar lieten vaccineren hadden aanzienlijk voordeel. In die groep lag de sterfte aan baarmoederhalskanker tot 80% lager dan verwacht zonder vaccinatie.
“Onze bevindingen leveren overtuigend bewijs dat HPV-vaccinatie een uiterst doeltreffende strategie is om kanker te voorkomen”, besluiten de onderzoekers. “De vrijwel volledige bescherming tegen sterfte aan baarmoederhalskanker bij vrouwen die op 12- tot 13-jarige leeftijd werden gevaccineerd, onderstreept niet alleen het belang van blijvende investeringen in vaccinatieprogramma’s, maar ook van vaccinatie vóór blootstelling aan HPV.”
In 2008 begonnen de Britten met het vaccineren van meisjes tegen HPV, waarna het programma in 2019 verder werd uitgebreid om ook jongens HPV-vaccinatie aan te bieden. Sindsdien is de vaccinatiegraad in het land opgelopen tot ongeveer 90%.
Situatie in België
Naar schatting is HPV verantwoordelijk voor ongeveer 5% van alle kankers. Volgens cijfers van Sciensano werd in België in 2022 bij 641 vrouwen invasieve baarmoederhalskanker vastgesteld. Dat jaar overleden 231 vrouwen aan de ziekte.
Vaccinatie biedt een doeltreffende bescherming tegen de meest risicovolle HPV-types. Sinds 2017 wordt het vaccin terugbetaald voor meisjes tussen 12 en 18 jaar. In 2022 werd de terugbetaling uitgebreid naar jongens, en sinds juni van dit jaar komen ook jongvolwassenen tot 30 jaar in aanmerking voor een terugbetaling.
"We zetten onze strijd tegen kanker verder. Dit vaccin werkt en vermijdt erg veel leed. Dankzij de investeringen en hervormingen die we doen in de zorg houden we ook in moeilijke tijden de beste zorg toegankelijk en betaalbaar", aldus Vandenbroucke in een reactie vorige maand.
Toch blijft er werk aan de winkel op het vlak van bewustmaking. Uit een bevraging van All.Can Belgium bij 1.160 Belgen blijkt dat meer dan de helft niet weet dat HPV kanker kan veroorzaken. Ook het bestaan van een doeltreffend vaccin is onvoldoende bekend. Daarnaast wordt HPV nog te vaak uitsluitend geassocieerd met baarmoederhalskanker, terwijl het virus ook een belangrijke rol speelt bij kanker van de anus, penis, vulva, vagina en bepaalde hoofd- en halskankers. Ongeveer 40% van alle HPV-gerelateerde kankers treft bovendien andere organen dan de baarmoederhals.