Vaccinatiegraad bij kinderen daalt in verschillende EU-landen
Voornamelijk voor meningitis B, polio en hepatitis B
Sinds de coronapandemie daalt de vaccinatiegraad bij kinderen in verschillende EU-landen. Daardoor bestaat het risico bestaat dat infectieziekten opnieuw de kop opsteken, zo blijkt uit een studie in The Lancet.
In deze studie werd de vaccinatiegraad voor zeven kindervaccinaties (difterie, tetanus en kinkhoest, hepatitis B, meningitis B, polio, pneumokokken, mazelen en rubella) in de 27 EU-landen onder de loep genomen over een periode van meer dan 40 jaar (tussen 1980 en 2024) op basis van gegevens van de WHO en UNICEF.
Hieruit komt 'een complex beeld' naar voren, zo oordelen de auteurs van deze uitgebreide analyse, die is verschenen in The Lancet Regional Health.
Enerzijds heeft de EU 'historisch hoge' vaccinatiegraad bij kinderen tegen deze ziekten bereikt, met een aanzienlijke stijging over een periode van ongeveer veertig jaar, hoewel deze per land verschilt.
In 2024 bereikten Luxemburg en Portugal een dekkingsgraad van ten minste 95% voor de zeven vaccinaties, terwijl Roemenië onder de 80% bleef.
Een keerpunt sinds de coronacrisis
Uit de studie blijkt echter dat er zich de afgelopen jaren, sinds het begin van de coronacrisis, een zorgwekkende en wijdverspreide verslechtering heeft voorgedaan: 16 EU-landen hebben een daling van de vaccinatiegraad voor ten minste vier vaccins geregistreerd. Dit geldt met name voor Bulgarije, Cyprus, Ierland, Nederland, Roemenië en Zweden, waar de zeven onderzochte vaccinaties de afgelopen jaren allemaal zijn gedaald.
Uit de gegevens van Duitsland en Spanje bleek eveneens een daling voor vijf van de zeven kindervaccinaties, terwijl in Frankrijk en Italië de vaccinatiegraad voor vier vaccins is gestegen en voor drie andere is gedaald.
De coronacrisis heeft voor verstoringen in het gezondheidszorgstelsel gezorgd en wantrouwen en desinformatie aangewakkerd.
Vooral polio en meningitis B
De meest opvallende dalingen werden recentelijk waargenomen bij de kindervaccinaties tegen meningitis B en tegen polio – in 20 landen gedaald –, gevolgd door die tegen hepatitis B – in 18 landen gedaald – en tegen difterie, tetanus en polio – die in 17 landen afnemen.
De trends lijken relatief minder ongunstig te zijn voor de vaccinaties tegen mazelen en rubella.
Een heropleving voorkomen
De terugval in kindervaccinaties begon tussen 2019 en 2022, wat samenviel met de coronaperiode. Hoewel de onderzoekers van mening zijn dat de door de pandemie veroorzaakte gezondheidscrisis een rol kan hebben gespeeld, benadrukken ze ook dat hun studie niet bedoeld was om de redenen voor de ontwikkelingen op het gebied van vaccinatie te achterhalen.
Ze benadrukken vooral de dringende noodzaak om een hoge en duurzame vaccinatiegraad te waarborgen "om de terugkeer van infectieziekten te voorkomen."
De afgelopen 50 jaar hebben vaccinaties het voorkomen en de ernst van ziekten als tetanus, kinkhoest, longontsteking, mazelen, griep en difterie verminderd, waardoor wereldwijd meer dan 154 miljoen sterfgevallen zijn voorkomen, vooral onder kinderen, zo blijkt uit de studie.