Aanpassing abortuswet
Annelies Verlinden vangt bot bij oppositie én meerderheid
Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) heeft een wettekst klaar om de abortustermijn van twaalf naar veertien weken te verlengen. Dat schrijft Het Nieuwsblad zaterdag. Het nieuws staat ook in Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg.
Verlinden kreeg de opdracht om een compromis uit te werken over een aanpassing van de regels voor abortus waarin alle meerderheidspartijen zich kunnen vinden. Naast de verlenging van de wettelijke termijn tot veertien weken, wil de minister een uitzondering voorzien voor vrouwen die slachtoffer zijn van verkrachting. Zij zouden tot achttien weken hun zwangerschap kunnen afbreken. Verlinden is ook van plan om de verplichte bedenktijd tussen de eerste consultatie en de ingreep in te korten, van zes naar twee dagen.
Ideologische spreidstand
CD&V wil de wet pas stemmen als het parlement groen licht geeft voor een wetsvoorstel van Kamerlid Els Van Hoof (CD&V). Dat voorstel zorgt ervoor dat meer mensen recht krijgen op een vergoeding voor anticonceptie.
Volgens Verlinden is haar voorstel de enige manier om de ideologische spreidstand in de regering, tussen conservatieven en progressieven, te overbruggen. "De grens ligt voor mij op veertien weken. Daar ga ik niet over onderhandelen, laat staan een tapijtenmarkt over organiseren", aldus de minister in de krant.
Een expertenpanel had in 2023 al geconcludeerd dat abortus moet kunnen tot 18 weken, terwijl Verlinden met 14 weken voorstelt wat in het verkiezingsprogramma van CD&V stond. "Ik moet niet voor mijn beurt spreken en voor andere mensen spreken, maar het is niet dat dit louter een CD&V-voorstel is", zei de minister zaterdagochtend ook in De Ochtend op Radio 1. "Ik denk dat er in andere partijen ook mensen zijn die er zo over denken."
Evenwicht zoeken
Bovendien had CD&V in haar voorstel de uitbreiding van de termijn voor vrouwen die slachtoffer zijn van seksueel geweld niet toegevoegd. "Het gaat erover om een evenwicht te zoeken tussen de bescherming van de vrouw en de bescherming van het ongeboren leven, en bij vrouwen die verkracht zijn weten we uit studies dat zij door hun trauma meer tijd nodig hebben om beslissingen te nemen", aldus Verlinden. Het zal voor die vrouwen niet nodig zijn om op voorhand een politieklacht in te dienen, maar een psycholoog, sociaal werker of gynaecoloog zal moeten oordelen of de zwangerschap effectief het gevolg is van een verkrachting.
Ook sluit Verlinden niet uit dat er in de toekomstige wet meer mogelijkheden komen om de anonimiteit van de ingreep te vergroten als vrouwen dat willen. En voor vrouwen in een kwetsbare situatie zal een abortus gekwalificeerd worden als spoedeisende medische zorg, zodat de toegang tot abortus voor die vrouwen gegarandeerd is.
Verlinden benadrukt nog dat de tekst nog door het parlement besproken moet worden, en ze hoopt dat dit "in alle sereniteit" kan gebeuren. In het verkiezingsprogramma van regeringspartij Vooruit was een verlenging van de termijn tot 18 weken opgenomen, en de partij beschuldigde CD&V tijdens de campagne van het terugdraaien van vrouwenrechten.
Tapijtenhandel
Oppositiepartij Anders reageert erg scherp op het voorstel van Verlinden. "In plaats van net unaniem advies van de experten te volgen, maakt ze van dit dossier een regelrechte tapijtenhandel", zegt kamerlid Katja Gabriëls. "De conclusie van het expertenrapport, dat er is gekomen op vraag van toenmalig CD&V-voorzitter Joachim Coens, was glashelder: schrap de verplichte wachttijd en breid de termijn uit naar 18 weken." De liberalen hebben al langer een wetsvoorstel in die zin klaar.
Gabriels hekelt het feit dat elk jaar zo'n 400 vrouwen naar Nederland moeten trekken om een abortus te laten uitvoeren. "Omdat onze wetgeving niet langer beantwoordt aan de wetenschappelijk evidentie en maatschappelijke realiteit. En die vrouwen krijgen na het wegstemmen van ons wetsvoorstel in september 2024 nu een nieuwe klap in het gezicht. De socialisten waren toen naar eigen zeggen ontgoocheld, maar Vooruit heeft sindsdien niks gedaan om het dossier vooruit te helpen en loopt nu aan het handje van de conservatieve krachten in ons land.”
Het voorstel van Verlinden om voor slachtoffers van verkrachting wel de termijn op te trekken tot 18 weken, is volgens het liberale kamerlid een schijnvoorstel. "Het is in ons land aan een rechter om vast te stellen of er sprake is van verkrachting. Bij mijn weten gebeurt zo een uitspraak niet binnen de 18 weken na de feiten. Dat is dus juridische onzin. Voer gewoon uit wat de experten samen hebben opgemaakt. Zo eenvoudig is het. "
Serieuze versoepeling
De Vlaamse socialisten van Vooruit hadden in hun verkiezingsprogramma een verlenging van de termijn tot achttien weken opgenomen. De partij beschuldigde CD&V er tijdens de campagne van dat ze vrouwenrechten wilde terugdraaien. Vooruit zegt in een eerste reactie niet expliciet tegen het voorstel van Verlinden te zijn, maar herhaalt wel de eis om de termijn naar achttien weken te verlengen.
"Er moet een serieuze versoepeling komen van de abortuswet", stelt Seuntjens. Hij hamert erop dat ook een meerderheid van de experts pleit voor een abortustermijn van achttien weken. Daarnaast wil hij de "betuttelende" wachttijd afschaffen. "Elk jaar moeten in ons land honderden vrouwen de grens over, dat vinden wij écht niet meer van deze tijd. Vrouwen die ongewenst zwanger zijn, moeten zelf kunnen kiezen om die zwangerschap stop te zetten en de zorg krijgen die ze nodig hebben."
"Vooruit zal in de regering blijven strijden voor vooruitgang op alle ethische thema's: euthanasie bij dementie, draagouderschap én abortus", stelt Seuntjens verder. "Dus laat ons werk maken van die onderhandelingen", besluit hij.
Oude CD&V-standpunt
Voor Groen-fractieleider Stefaan Van Hecke schiet het compromis alvast tekort. Hij wijst net als Anders en Vooruit op het rapport van de expertencommissie. "Dit is gewoon hetzelfde oude CD&V-standpunt dat mijlenver afstaat van de wetenschappelijke consensus én van de meerderheid in het parlement", stelt Van Hecke.
Ook de uitzondering voor verkrachting botst op kritiek, omdat die volgens Groen in de praktijk grote problemen en rechtsonzekerheid zal creëren. Tot slot wil de partij de bedenktijd volledig schrappen. "Wie aanklopt bij een abortuscentrum heeft daar al uitvoerig over nagedacht", aldus de fractieleider. Hij roept de politiek op om de wetenschappelijke consensus te volgen in plaats van het dossier om ideologische redenen te blokkeren.