May Measurement Month zet hoge bloeddruk in de kijker
“Ook bij jonge mensen moet aan hypertensie gedacht worden”
Naar schatting 3,6 miljoen Belgen, oftewel meer dan een derde van de volwassen bevolking, hebben een hoge bloeddruk, vaak zonder dat ze het weten. Om het bewustzijn van deze ‘stille doder’ te verhogen, organiseren elf Belgische ziekenhuizen tijdens de maand mei – de wereldwijde ‘May Measurement Month’ – laagdrempelige bloeddrukmetingen voor patiënten en bezoekers. Op 21 mei was UZ Leuven aan de beurt.
“Hoge bloeddruk is wereldwijd de belangrijkste risicofactor voor hart- en vaatziekten”, zegt prof. dr. Thomas Vanassche, cardioloog in UZ Leuven, aan Artsenkrant. “Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is het zelfs de belangrijkste behandelbare oorzaak van vermijdbare sterfte. Het grote probleem is dat veel mensen met een hoge bloeddruk zich daar niet van bewust zijn. Daarom willen we tijdens de maand mei het meten van de bloeddruk onder de aandacht brengen."
Artsenkrant: Tussen 2017 en 2023 is dankzij de screeningscampagnes May Measurement Month het aandeel patiënten die niet weten dat ze hypertensie hebben gedaald van 1 op de 2 tot 1 op de 3. Dat is toch al positief?
Thomas Vanassche: We zien inderdaad dat meer mensen met een hoge bloeddruk zich daarvan bewust zijn. Maar dat zijn de mensen die zich hebben laten onderzoeken, die misschien wat gezondheidsbewuster zijn of contact hebben met gezondheidszorg. Het is niet zo gemakkelijk om een zicht te krijgen op de mensen die we op die manier niet bereiken.
Daarom doen ziekenhuizen tijdens de maand mei metingen niet tijdens een raadpleging, maar gewoon in de hal. We bereiken daarmee natuurlijk alleen mensen die sowieso al naar het ziekenhuis komen.
Deze campagne is dus complementair aan initiatieven zoals Leuven Hartstad waar men echt naar de mensen toegaat, of onze studenten geneeskunde die verschillende keren per jaar letterlijk de straat optrekken om te gaan meten.
Wat zijn de belangrijkste profielen bij de populatie met een hoge bloeddruk?
De samenhang tussen hypertensie en andere cardiovasculaire risicofactoren, in het bijzonder metabool syndroom, is goed bekend. Bij mensen met overgewicht bijvoorbeeld, met een grote buikomtrek, bestaat er een relatie met hoge bloedruk. Het is heel belangrijk om naast een bloeddruk ook die andere risicofactoren in kaart te brengen.
Maar vaak leeft het idee in de bevolking dat hoge bloeddruk enkel veroorzaakt wordt door een ongezonde levensstijl. Mensen die gezond leven, veel bewegen, veel sporten, geen overgewicht hebben, gaan ervan uit dat ze geen hoge bloeddruk kunnen hebben, en laten hun bloeddruk daarom vaak nooit meten. Als ze een hoge bloeddruk hebben, minimaliseren ze dat vaak – “het zal wel een momentopname zijn”. Ook mensen die verder prima gezond zijn kunnen hoge bloeddruk hebben.
Wat wordt tegenwoordig gedefinieerd als verhoogde of hoge bloeddruk?
Daar is veel discussie over, en dat leidt helaas soms af van de kern van de zaak, namelijk goed en simpel behandelen. Op dit moment is er een goede middenweg gekozen. Men definieert in Europa hypertensie als een bloeddruk bij de arts gemeten van boven de 140 mm kwik systolisch en boven de 90 mm kwik diastolisch.
Maar tegelijkertijd benadrukt men ook dat een bloeddruk boven de 120 systolisch en boven de 80 diastolisch niet optimaal is. Er is dus een soort ‘oranje zone’; het is nog geen hypertensie, maar wel iets om in de gaten te houden. Het kan vervolgens nuttig zijn om ook andere risicofactoren in kaart te brengen, en bijvoorbeeld te bepalen of we cholesterol moeten aanpakken.
De belangrijkste boodschap is dus dat er ook bij jonge mensen aan hypertensie gedacht moet worden, en dat het goed is om ook bij hen bij gelegenheid de bloeddruk te meten.
Een recente studie in The Lancet wees op de stijgende prevalentie van hypertensie bij jongeren. Is dat ook in België het geval?
We hebben daar in België geen sluitende data over. Het is de vraag of er effectief een stijging is, dan wel of er recent gewoon meer gemeten wordt. Bij een jongere populatie wordt immers typisch geen bloeddruk gemeten. Maar in onze hypertensie-kliniek zien we zeer regelmatig jonge mensen die verwezen worden met een hoge bloeddruk.
De belangrijkste boodschap is dus dat er ook bij jonge mensen aan hypertensie gedacht moet worden, en dat het goed is om ook bij hen bij gelegenheid de bloeddruk te meten.
Hebt u adviezen voor huisartsen?
Ik denk dat huisartsen, en artsen in het algemeen, het al zeer goed doen. Maar wanneer er een verhoogde bloeddruk gemeten wordt, wordt er soms niets met die vaststelling gedaan. Ik zeg niet dat we meteen moeten reageren op een eenmalig verhoogde bloeddruk. Maar als een bloeddruk licht verhoogd is, is het wel nuttig om dat op te volgen, door de patiënt een paar keer thuis te laten meten, en eventueel een 24-uurs bloeddrukmeting te laten doen.
Het doel is dat wij als artsen tevreden zijn met de cijfers, en de patiënt tevreden is met de behandeling.
Wat zijn recente trends in de behandeling van hypertensie?
De behandeling is sowieso voor de lange termijn. We willen dat daarom zo simpel mogelijk houden voor de patiënt. Dat is makkelijker geworden omdat er veel middelen bestaan waarin verschillende stoffen in één pilletje gecombineerd worden. Als de behandeling niet meer is dan één pilletje slikken bij het tandenpoetsen, dan is dat prima vol te houden. Het gebruik van meerdere stoffen in een lage dosis in plaats van één product in een hoge dosis helpt vaak ook om de bijwerkingen te beperken.
Tegenwoordig experimenteren we ook met langwerkende antihypertensiva. Er zijn producten in ontwikkeling waar je met subcutane injecties maandenlang een antihypertensief effect hebt. Dat is geen therapie die op korte termijn op grote schaal gebruikt zal worden, maar ze kan nuttig zijn voor mensen die moeite hebben met het dagelijks pilletje.
In elk geval moeten we de compliance en de tolerantie op de lange termijn blijven monitoren. Het doel is dat wij als artsen tevreden zijn met de cijfers, en de patiënt tevreden is met de behandeling.
Lees ook: Leuvenaars kunnen hun bloeddruk zelf meten in de apotheek
De Bacquer D et al. Prevalence, awareness and therapeutic control of hypertension in Belgium: an opportunistic screening of nearly 6,000 participants during the May Measurement Month campaigns 2017-23. Blood Press. 2025 Dec; 34(1):2501956. doi: 10.1080/08037051.2025.2501956
Zhou J et al. Global prevalence of hypertension among children and adolescents aged 19 years or younger: an updated systematic review and meta-analysis. Lancet Child Adolesc Health. 2026 Jan; 10(1):11-21. doi: 10.1016/S2352-4642(25)00281-0