Expertenbrief
"Beoordeel nieuwe alzheimerbehandelingen afzonderlijk"
Een internationale expertenbrief, waaraan neuroloog Sebastiaan Engelborghs (UZ Brussel/VUB) meeschreef, roept op om nieuwe alzheimerbehandelingen zoals lecanemab en donanemab afzonderlijk te beoordelen in het Belgische terugbetalingsdebat. Een te brede interpretatie van bestaande studies kan leiden tot een vertekend beeld van de effectiviteit van de geneesmiddelen.
Een recente Cochrane-review analyseerde onlangs verschillende studies met anti-amyloïdantilichamen, waarbij oudere, experimentele middelen samengenomen werden met recentere behandelingen die onderzocht zijn bij patiënten met een biologisch bevestigde, beginnende ziekte van Alzheimer. De expertenbrief is een antwoord op deze studie omdat de gebruikte methode volgens de auteurs een correcte inschatting van de huidige therapieën bemoeilijkt.
Relevante bewijs
De experts vinden dat beslissingen over terugbetaling het beste kunnen starten vanuit de baten-risicoverhouding van tegenwoordig beschikbare en toegelaten geneesmiddelen, in plaats van een algemeen 'klassegemiddelde' van dit type geneesmiddelen, waarin ook niet-succesvolle medicijnen worden meegerekend. “Als we behandelingen beoordelen, moeten we starten vanuit het meest relevante bewijs. Nieuwe medicijnen zoals lecanemab en donanemab zijn onderzocht bij zorgvuldig geselecteerde patiënten en tonen aan dat ze de achteruitgang kunnen vertragen. Ondanks de beperkingen kan dit voor patiënten en hun families een betekenisvol verschil maken”, stelt prof. dr. Sebastiaan Engelborghs.
De timing is belangrijk omdat in ons land gesprekken lopen over de mogelijke terugbetaling van lecanemab en donanemab. Belgische Alzheimer-experts pleitten recent voor terugbetaling onder strikte voorwaarden, enkel voor zorgvuldig geselecteerde patiënten met beginnende, biologisch bevestigde ziekte van Alzheimer en met gespecialiseerde veiligheidsopvolging.
Achteruitgang vertragen
Lecanemab en donanemab genezen de ziekte van Alzheimer niet, maar studies geven aan dat ze de cognitieve achteruitgang kunnen vertragen bij mensen in een vroeg stadium van de ziekte. Het gebruik vraagt een zorgvuldige selectie van patiënten, bevestiging via biomarkers, en opvolging door gespecialiseerde teams om mogelijke nevenwerkingen, zoals kleine zones van hersenzwelling of kleine hersenbloedingen (ARIA), tijdig op te sporen op een MRI-scan van de hersenen nog voor ze symptomen geven.
De ondertekenaars van de brief zijn allen lid van het European Alzheimer's Disease Consortium (EADC). Naast Sebastiaan Engelborghs bevinden zich onder de ondertekenaars ook onder andere prof. dr. Kristian Steen Frederiksen (Kopenhagen) en prof. dr. Frank Jessen (Keulen). De brief werd gepubliceerd in het Journal of Prevention of Alzheimer’s Disease.
