Nieuwe therapie tegen antibioticaresistente ziekenhuisbacterie
Onderzoekers van KU Leuven en het AO Research Institute Davos hebben een nieuwe strategie ontwikkelde in de strijd tegen antibioticaresistente ziekenhuisbacteriën, zoals Staphylococcus aureus.
De ziekenhuisbacterie Staphylococcus aureus kan antibiotica en afweerreacties van het lichaam ontwijken door abcessen te vormen. Deze abcessen zijn georganiseerde bacteriële haarden die ingekapseld zijn in een beschermende mantel, opgebouwd uit lichaamseigen eiwitten.
Die mantel schermt de bacteriën af van afweercellen en bemoeilijkt ook de werking van antibiotica, bijvoorbeeld bij infecties rond implantaten en botbreuken.
Onderzoekers van het Laboratorium voor Gentechnologie aan KU Leuven hebben nu een manier bedacht om dit verdedigingsmechanisme tegen de bacterie zelf te gebruiken, meldt KU Leuven in een persbericht.
Dubbele aanpak
De FibriLysine-technologie doet twee dingen tegelijk in één doelgerichte molecule. Eerst breekt ze plaatselijk de beschermende eiwitmantel van het abces af waardoor de bacteriën bloot komen te liggen. Vervolgens vernietigt een endolysine, een enzym dat de celwand van bacteriën afbreekt, die bacteriën gericht en snel.
"Dit onderzoek toont dat de beschermende barrière die S. aureus aanmaakt geen sterkte hoeft te zijn, maar ook een achilleshiel kan worden", zegt hoofdauteur Rob Lavigne (Laboratorium voor Gentechnologie - Departement Biosystemen, KU Leuven).
De studie laat zien dat FibriLysines beter werken dan klassieke antibiotica zoals vancomycine, zowel in laboratoriumtesten als in een muismodel van een S. aureus-infectie.
FibriLysines kunnen samen met bestaande antibiotica worden gegeven. Beide behandelingen versterken elkaar en pakken zo hardnekkige infecties effectiever aan.
Dringend nieuwe aanpak nodig
FibriLysines werken op een totaal andere manier dan gewone antibiotica. Daardoor kunnen ze ook bacteriën aanpakken die resistent zijn. Dat geeft nieuwe kansen om hardnekkige infecties te behandelen en een nieuwe generatie behandelingen te ontwikkelen, waar veel vraag naar is.
"ntimicrobiële resistentie dreigt de vooruitgang van de moderne geneeskunde te ondermijnen", zegt innovatiemanager Katrien Trappeniers. "Zonder nieuwe behandelingen zullen steeds meer infecties moeilijk of zelfs onbehandelbaar worden. Daarom zijn innovatieve therapeutische benaderingen zoals FibriLysines essentieel om ook in de toekomst ernstige bacteriële infecties effectief te kunnen behandelen."
De onderzoekers zoeken partners en investeerders om de technologie klaar te maken voor gebruik bij patiënten.
Bron
De Maesschalck, V., Chittò, M., Siverino, C. et al. FibriLysins disrupt Staphylococcus aureus biofilms and abscess communities. Nat Microbiol 11, 3133–3143 (2026).