Vlaamse jongeren gebruiken minder alcohol en drugs
Wel veel meer ziekenhuis- en spoedopnames na alcoholgebruik
Vlaamse jongeren drinken en gebruiken minder drugs dan tien jaar geleden, blijkt uit de jaarlijkse VAD-leerlingenbevraging. Maar de daling van alcoholgebruik stagneert, en risicovol gebruik blijft aanwezig.
De resultaten van de leerlingenbevraging (gegevens van 2024-25) wijzen erop dat Vlaamse jongeren op middelbareschoolleeftijd minder alcohol drinken dan tien jaar geleden.
In vergelijking met 2013-2014 daalde het aandeel leerlingen dat ooit alcohol dronk van 65% naar 46%, het gebruik tijdens het voorbije jaar van 58% naar 40% en het regelmatig gebruik (minstens één keer per week) van 14% naar 9%.
1,8% van de bevraagde jongeren belandde na alcoholgebruik op een hulppost of in een ziekenhuis.
Niettemin blijft de groep jongeren die alcohol gebruiken aanzienlijk, en dat is niet zonder risico's, zegt VAD. Van de leerlingen die het voorgaande jaar alcohol dronken, ervaarden zes op de tien daar minstens één negatief gevolg, zoals misselijkheid (20,2%), schaamte over het eigen gedrag (12,5%), betrokken raken bij een ruzie of gevecht (6,4%), vandalisme plegen (4,1%) of problemen op school of met de politie (2,9%).
1,8% van de bevraagde jongeren belandde na alcoholgebruik op een hulppost of in een ziekenhuis.
Lees ook: Aantal studenten dat drinkt daalt, maar risicogedrag neemt toe
Bingedrinken
VAD noemt ook bingedrinken, gedefinieerd als vier glazen alcohol voor meisjes of zes glazen alcohol voor jongens binnen een tijdspanne van twee uur, een aandachtspunt. 23% van de leerlingen deed in het voorgaande jaar minstens één keer aan bingedrinken; bij 17-18-jarigen is dat zelfs 46%.
Het aandeel jongeren dat minstens één keer per maand bingedrinkt, daalt al een tijdje niet meer.
Beginleeftijd daalt
Tussen 2013-2014 en 2022-2023 steeg de gemiddelde beginleeftijd van 14,0 naar 14,9 jaar, maar deze is nu weer gedaald naar 14,7 jaar. 28% van de 15- en 16-jarigen dronk al sterkedrank, ondanks het wettelijke verbod voor deze leeftijdsgroep.
VAD kaart aan dat alcohol nog steeds te makkelijk beschikbaar is. Vier op de tien leerlingen jonger dan 16 jaar gaven aan gemakkelijk aan bier of wijn te kunnen geraken. Bij 12-14-jarigen is nieuwsgierigheid het belangrijkste motief om met alcohol te beginnen, maar ‘omdat het me werd aangeboden’ wordt haast even vaak genoemd bij de jongste en oudere leerlingen.
"Als we verdere gezondheidswinst willen behalen, moeten we blijven investeren in preventie bij jongeren, maar ook in alcoholpreventie in de samenleving als geheel. De alomtegenwoordigheid van alcohol in onze samenleving betekent een rem voor de resultaten die we bij jongeren kunnen behalen”, zegt Katleen Peleman, directeur van VAD.
Cannabis en andere drugs
Het cannabisgebruik bij Vlaamse jongeren is de voorbije tien jaar meer dan gehalveerd. Het aandeel leerlingen dat ooit cannabis gebruikte, daalde van 18% in 2013-2014 naar 9% in 2024-2025. Het gebruik tijdens het voorbije jaar ging terug van 14% naar 5% en het regelmatig gebruik van 3% naar 1%.
Andere illegale drugs worden zo goed als nooit gebruikt. Ook het gebruik van lachgas blijft al bij al beperkt: 0,8% van de leerlingen gebruikte het tijdens het voorbije jaar en 0,1% gebruikt het regelmatig.
Jongeren hebben bovendien steeds minder het gevoel dat illegale drugs gemakkelijk beschikbaar zijn. Het aandeel leerlingen dat denkt er makkelijk aan te kunnen geraken, daalde van 26% in 2013-2014 naar 17% in 2024-2025.
Andere verslavingen
De al enkele jaren aan de gang zijnde gestage stijging van het gebruik van slaap- en kalmeermiddelen bij jongeren is voor het eerst sinds jaren gestopt. De toekomstige resultaten moeten uitwijzen of dit een eerste teken is van een trendwending, zegt VAD.
Ondanks de verhoging van de minimumleeftijd voor een aantal gokvormen en de beperkingen op reclame voor gokspelen die in 2024 van kracht werden, zijn er nog steeds heel wat jongeren die voor geld gokken. De lichte daling van sommige gokcijfers kan erop wijzen dat deze strengere regelgeving effect heeft, zegt VAD. Er kan echter sprake zijn van een verschuiving naar minder controleerbare gokvormen, zoals pokeren voor geld.
Eén op de negen leerlingen (11%) besteedt gemiddeld meer dan 14 uur per week aan gamen, en bij 7% van de leerlingen kan het gamegedrag als risicovol worden beschouwd. Dit aandeel is wel gedaald, ook bij de 12- tot 14-jarigen, de leeftijdsgroep waarin het meest gegamed wordt.
Ruim één op de vijf leerlingen besteedt wekelijks meer dan 21 uur aan sociale media. Dat intensieve gebruik komt meer voor bij meisjes dan bij jongens en vaker bij de oudere leerlingen dan bij de jongere leerlingen.
De VAD-leerlingenbevraging brengt al meer dan twintig jaar evoluties in middelengebruik en ander risicogedrag bij Vlaamse jongeren in kaart. Tijdens het schooljaar 2024-2025 namen 36.731 leerlingen uit 65 scholen deel. De resultaten in dit rapport zijn gebaseerd op een representatieve steekproef van ongeveer 7.500 van deze leerlingen uit het secundair onderwijs.
Lees hier het volledige rapport.