Hittegolven
Risico’s voor 60-plussers sterk onderschat
Een deze week in The Lancet Planetary Health gepubliceerde studie waarover The Guardian, berichtte, toont aan dat ouderen veel sneller de fysiologische grenzen bereiken waarboven het lichaam zich niet meer kan afkoelen. De modellen die tot nu toe werden gebruikt, waren vooral gebaseerd op de weerstand van jonge, gezonde volwassenen.
De gevaren van extreme hitte voor 60-plussers zouden veel groter zijn dan verwacht. Onderzoekers van de Stanford-universiteit hebben leeftijd meegenomen in hun wereldwijde prognoses van "niet-compenseerbare thermische stress“. Dit treedt op wanneer transpiratie en bloedsomloop niet langer volstaan om een stabiele lichaamstemperatuur te handhaven. Langdurige blootstelling kan dan leiden tot hyperthermie, bepaalde chronische ziekten verergeren of zelfs de dood tot gevolg hebben.
De drempelwaarden die in veel eerdere studies werden gehanteerd, waren echter voornamelijk afgeleid van experimenten met jonge, gezonde volwassenen. Ze gaven dus geen goed beeld van de kwetsbaarheid van oudere bevolkingsgroepen.
Verminderde koelcapaciteit
Naarmate men ouder wordt, transpireert het lichaam doorgaans minder. De bloedvaten verwijden zich minder efficiënt en het hart moet harder werken om warmte af te voeren. Uitdroging wordt mogelijk ook pas later opgemerkt. Daar komen nog hart- en vaatziekten, aandoeningen aan de luchtwegen of nierziekten bij, die vaak verergeren tijdens hittegolven.
Volgens de onderzoekers zou een wereldwijde opwarming van slechts 1,5 °C boven het pre-industriële niveau ouderen al blootstellen aan potentieel gevaarlijke of dodelijke hittegolven die vaker voorkomen en een groter gebied bestrijken dan die waarmee jonge volwassenen te maken krijgen in een wereld die 4 °C warmer is geworden.
Op basis van leeftijdsspecifieke drempels schat de studie dat het aantal mensen dat te maken krijgt met ten minste 180 uur per jaar aan niet-compenseerbare hitte twee tot acht keer hoger ligt dan in de gangbare prognoses.
Een miljard mensen extra per graad
Elke extra graad opwarming zou ongeveer een miljard mensen extra blootstellen aan ten minste 180 uur niet-compenseerbare hittestress per jaar, aldus de universiteit van Stanford. The Guardian vermeldt ten onrechte "een miljoen“ in zijn artikel.
De vergrijzing van de bevolking zal het probleem nog verder verergeren. De wereldbevolking van 60 jaar of ouder zal naar verwachting bijna verdubbelen tot 2,1 miljard mensen in 2050. Meer dan twee derde daarvan zal wonen in landen met een laag of gemiddeld inkomen, waar de toegang tot airconditioning, geschikte huisvesting en degelijke gezondheidszorg beperkt blijft.
Bij een opwarming van 3 °C zouden India, China, Pakistan en Bangladesh alleen al samen bijna 1,5 miljard mensen tellen die herhaaldelijk aan hitte worden blootgesteld. In verschillende landen in de Golfregio en Azië zouden alle of vrijwel alle ouderen hiermee te maken kunnen krijgen.
De auteurs roepen daarom op om hittegolfplannen, ziekenhuisinfrastructuur en waarschuwingssystemen aan te passen aan de leeftijd van de bevolking. Hun onderzoek toont vooral aan dat er geen universele drempelwaarde bestaat voor draaglijke hitte: vochtigheid, gezondheidstoestand en, voortaan ook, leeftijd moeten volledig worden meegenomen in de risicobeoordeling.