Geen aanpassing van Vlaamse minimumdoelen basisonderwijs voor anatomische en gezondheidseducatie over vrouwelijk lichaam
De Vlaamse Regering is voorlopig niet van plan de minimumdoelen in het basisonderwijs aan te passen om meer aandacht te besteden aan vrouwelijke anatomie en menstruatie. Volgens minister Zuhal Demir (N-VA) beschikken scholen al over voldoende pedagogische ruimte om die thema's aan bod te laten komen.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Vlaams Parlementslid Lise Vandecasteele (PvdA) stelde een schriftelijke vraag aan minister van onderwijs Zuhal Demir (N-VA) over ‘Curriculum basis- en secundair onderwijs - Anatomische en gezondheidseducatie over het vrouwelijk lichaam’ (vraag nr. 869).
Beleidsnota van artsen en onderwijsprofessionals informatief
In de inleiding van haar vraag merkte Vandecasteele, die zelf huisarts is, op dat artsen, gezondheidsonderzoekers en onderwijsprofessionals zich onlangs met een beleidsnota tot de minister richtten, met de vraag om het schoolse curriculum aan te passen. Hun bezorgdheid is concreet: kleuters leren uitgebreid over spieren, botten, longen en hart, maar over de uitwendige geslachtsorganen geen woord. In de derde graad van het basisonderwijs worden geslachtsorganen van jongens wel benoemd, maar de uitwendige vrouwelijke anatomie niet. De term 'vulva' ontbreekt. Hetzelfde geldt voor menstruatie, dat niet expliciet in de minimumdoelen voor het basisonderwijs staat, terwijl de gemiddelde leeftijd voor de eerste menstruatie rond de twaalf jaar ligt, met uitschieters naar negen à tien jaar.
Vooreerst vroeg Vandecasteele de minister of deze op de hoogte was van deze beleidsnota. Zo ja, wat haar appreciatie was van de nota en welk gevolg zij daaraan zal geven? was zij van plan om in overleg te treden met de initiatiefnemers?
Daarop antwoordde de minister: ‘Ik ben op de hoogte van de beleidsnota en neem kennis van de aanbevelingen die daarin worden geformuleerd. Ze zijn informatief voor toekomstige beleidsvoorbereiding’.
Geen aanpassing minimumdoelen basisonderwijs. Pedagogische vrijheid
Vervolgens vroeg Vandecasteele of de minister overweegt om de minimumdoelen en leerplannen aan te passen zodat correcte anatomische terminologie en basiskennis over de menstruatiecyclus al aan bod komen respectievelijk in de kleuterschool en de tweede graad van het basisonderwijs?
Hierop antwoordde de minister: ‘Op dit moment zijn er geen plannen om de recent vastgestelde minimumdoelen opnieuw aan te passen. Tegelijk zijn er vandaag al heel wat aspecten van de minimumdoelen die raken aan gezondheid, lichaamsontwikkeling, veiligheid en persoonsvorming. Het is de bevoegdheid van de onderwijsverstrekkers en schoolbesturen om deze minimumdoelen verder uit te werken in leerplannen en onderwijspraktijk. Scholen beschikken daarbij over de pedagogische vrijheid om thema's verder uit te diepen en bijkomende accenten te leggen. In mijn reactie ten aanzien van de initiatiefnemers heb ik hen dan ook aangeraden contact op te nemen met de verschillende onderwijsverstrekkers.
Samenhangend curriculum over de verschillende onderwijsniveaus
In het secundair onderwijs staat de anatomie van de geslachtsorganen enkel in de minimumdoelen van de eerste graad, terwijl een groot deel van de jongeren in de derde graad al seksueel actief is, aldus Vandecasteele. Zij vroeg of de minister overweegt om ook voor de derde graad secundair onderwijs minimumdoelen op te nemen rond vrouwelijke anatomie en gezondheidsgerelateerde thema's.
Daarop antwoordde de minister: ‘In lijn met de visienota van de Vlaamse Regering van 14 november 2025 over de afstemming van de eindtermen secundair onderwijs op de nieuwe minimumdoelen basisonderwijs, zal worden bekeken hoe een samenhangend en kennisrijk curriculum over de verschillende onderwijsniveaus heen kan worden verzekerd’.