Toegangsexamen geneeskunde
Vlaamse consensus over quota
Terwijl zo'n zevenduizend studenten zich zwetend over het toegangsexamen geneeskunde bogen, debatteerde de commissie Onderwijs in het Vlaams parlement donderdag over de verhoging van het aantal studenten dat Zuhal Demir wil laten doorstromen naar de studie.
Aanleiding voor het debat in de commissie Onderwijs was de beslissing van Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) om het aantal studenten dat na het toegangsexamen mag doorstromen naar de studie geneeskunde te verhogen tot 1.878. Na uitval tijdens de studies zou dat na zes jaar opleiding resulteren in 1.521 afstuderende artsen. Dat zijn er ongeveer honderd meer dan de 1.427 RIZIV-nummers die de federale overheid in 2032 voorziet en zo'n 350 meer dan wat de federale planningscommissie aanbeveelt.
Binnen het Vlaams parlement bestaat er een grote consensus dat er in Vlaanderen een reëel tekort is aan huisartsen , tandartsen en bepaalde specialisten. Toch stellen heel wat parlementsleden zich vragen bij de gevolgen van de hogere instroom. Zullen universiteiten de opleiding kwalitatief kunnen blijven organiseren? Zullen alle afgestudeerde studenten later wel een RIZIV-nummer krijgen?
Onzekerheid
Freija Van den Driessche (Vlaams Belang), die het debat op de agenda liet zetten, wijst op signalen van het Vlaams Geneeskundig Studentenoverleg en de universiteiten over capaciteitsproblemen: overvolle auditoria, te weinig studieruimte, druk op praktijkonderwijs en soms wel zeer veel studenten die bij een les anatomie rond de snijtafel staan. Ze vreest dat de kwaliteit van de opleiding onder druk komt te staan. Ze wijst ook op de onzekerheid die er bij studenten ontstaat door het verschil in afstuderende artsen en het aantal RIZIV-nummers.
In het verleden benadrukte Demir steeds dat ze niet wilde afwijken van de 60/40-verhouding tussen Vlaanderen en Franstalig België. "Een paar uur na uw uitspraken week de federale regering af van die 60/40-verdeling. Vlaanderen krijgt 56,7 procent. Waar het voor u eerst onaanvaardbaar was, heb ik u er daarna niet meer op horen terugkomen. Ook al bent u altijd heel blij wanneer u hem ziet – zo hebt u het in de plenaire vergadering zelf gezegd –, was Frank Vandenbroucke dus toch niet onder de indruk van uw uitspraken toen", sneert Van den Driessche. Vlaanderen moet voor haar harder op tafel kloppen en daarom suggereert ze om een belangenconflict in te roepen tegen het Koninklijk Besluit.
Franstalige artsen
Net als Van den Driessche stelt Brecht Warnez (CD&V) zich vragen bij het verschil tussen de toegelaten studenten en de quota aan het einde van de studies. Principieel steunt hij wel de beslissing van de Vlaamse regering om het aantal studenten op te trekken. Hij maant Demir wel aan om het federale niveau aan te porren garanties te geven dat alle afstuderende artsen ook effectief een RIZIV-nummer krijgen. In het verleden paste de federale overheid de quota regelmatig aan omdat er aan Franstalige zijde geen toegangsexamen bestond en er te veel Franstalige artsen afstudeerden. Ook Tom Seurs (N-VA) vindt dat het federale niveau best nu al meer RIZIV-nummers zou toekennen.
Hiba Faraji (Vooruit) verbreedt het debat dat volgens haar niet enkel moet gaan over quota, maar ook over de manier waarop de zorg wordt georganiseerd. Ze pleit voor meer aandacht voor multidisciplinaire zorg, met onder meer praktijkassistenten en verpleegkundig ondersteunende functies. "Die kunnen niet alleen de druk op de artsen verlagen, maar ook de kwaliteit van de zorg verbeteren. En toch blijft het moratorium op de uitbreiding van bepaalde opleidingen, zoals de praktijkassistent, bestaan. Wanneer wordt dat moratorium eindelijk opgeheven?"
Buitenlandse artsen
In haar antwoord verdedigt Zuhal Demir met veel passie de verhoging van de Vlaamse quota die inspelen op een reële nood. "Je moet echt wel doof of blind zijn voor wat zich vandaag de dag in Vlaanderen afspeelt. Zoek maar eens een huisarts, tandarts of kinderpsychiater. Ik denk echt oprecht dat niemand, maar werkelijk niemand – ook Frank Vandenbroucke niet – het zich kan permitteren om te zeggen dat we geen RIZIV-nummers meer gaan geven. Ik kan me dat gewoon niet voorstellen."
Volgens Demir heeft België minder praktiserende artsen per duizend inwoners dan het Europese gemiddelde en moet Vlaanderen zich voorbereiden op de zorgnoden van de toekomst. Over de opleidingscapaciteit ziet de minister geen onoverkomelijke problemen ontstaan. Ze wijst er op dat niet elke student afstudeert en dat niet alle afgestudeerde artsen een RIZIV-nummer nodig hebben. Demir bevestigt dat er overleg loopt met de federale overheid en met het kabinet van minister Frank Vandenbroucke over de verdere afstemming van de RIZIV-nummers, subquota en doorstroming naar knelpuntdisciplines zoals huisarts, tandarts en kinderpsychiater. Ze blijft erbij dat het ondenkbaar is dat buitenlandse artsen wel erkenning zouden krijgen en Vlaamse afgestudeerden niet.