WHO organiseert crisisberaad om lessen te trekken uit huidige hittegolf in Europa
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) houdt op maandag 6 juli een crisisberaad wegens de extreme hittegolf die Europa momenteel treft. Dat meldt Hans Kluge, regionaal directeur van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor Europa. Bedoeling is om te bekijken welke lessen getrokken kunnen worden uit de huidige hittegolf en wat Europa kan en moet doen om zich voor te bereiden op de volgende. Daarnaast wil de WHO ook de paraatheid van de lidstaten evalueren en de onderlinge samenwerking versterken.
De huidige hittegolf zet Europese nood- en ambulancediensten onder ongekende druk. In verschillende Franse steden steeg het aantal medische noodoproepen met wel vijftig procent, terwijl de ambulancedienst in Londen vorige week het hoogste aantal levensbedreigende noodoproepen ooit op één dag registreerde. In Spanje zijn op slechts enkele dagen al meer dan 300 extra hittegerelateerde overlijdens gemeld, en in Italië waren dat er vijf op 24 uur tijd. De logistieke druk strekt zich ook uit tot de ziekenhuizen zelf, waar koelsystemen falen en het personeel kampt met slaaptekort door hoge nachttemperaturen.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn dergelijke hittegolven geen uitzonderlijke fenomenen meer, maar terugkerende crises die steeds frequenter, intenser en langduriger worden. "Europa warmt meer dan twee keer zo snel op als het wereldwijde gemiddelde. Elke zomer waarin we ons niet op deze opwarming voorbereiden, is een zomer die ons mensenlevens kost", waarschuwt de WHO in een mededeling dinsdag.
"En we betalen daarvoor met mensenlevens. Alleen al in de afgelopen vier jaar zijn meer dan 200.000 mensen in Europa overleden als gevolg van hitte. Daar moet een einde aan komen. Hitte is een stille moordenaar, maar geen onvermijdelijke."
Het komende crisisoverleg van de WHO brengt nationale contactpersonen voor noodsituaties en klimaatverandering samen om de lessen uit deze hittegolf te bespreken. "Deze hittegolf is een generale repetitie. De komende zomers zullen nog zwaarder worden. Meer dan de helft van de Europese landen beschikt nog steeds niet over een alomvattend actieplan voor gezondheid en hitte. Daar moet verandering in komen."
Preventie
Inzetten op preventie is daarbij essentieel. "Schattingen tonen aan dat het aantal hittegerelateerde sterfgevallen in Europa in 2023 ongeveer 80 procent hoger zou zijn geweest zonder de bestaande aanpassingsmaatregelen", klinkt het. Het gaat dan vooral om hitteplannen, vroegtijdige waarschuwingen en de inrichting van klimaatschuilplaatsen.
Enkele steden en overheden nemen al gerichte maatregelen. Zo breidde Barcelona deze zomer het netwerk van klimaatschuilplaatsen uit tot meer dan 500 locaties, controleert Parijs proactief kwetsbare inwoners en beperkt Italië buitenarbeid tijdens de warmste uren van de dag.
Ook in Berlijn wordt er gekeken naar mogelijke oplossingen: “Grote, dichtbebouwde steden zijn bijzonder kwetsbaar voor de gevaren van zomerhitte", stelt de Berlijnse dr.Ina Czyborra. "Daarom werkt onze stad al jaren actief aan de bescherming van haar inwoners tegen hitte en nemen we onze publieke verantwoordelijkheid zeer ernstig. Dit omvat niet alleen communicatie naar de bevolking en een gestructureerde aanpak van extreme hitte, maar ook het langdurig onderhouden en uitbreiden van parken, groenzones en waterpartijen, evenals bouwkundige maatregelen tegen hitte."
Kwetsbare groep
Verschillende artsen benadrukken daarnaast dat er ook specifiek gekeken moet worden naar kwetsbare groepen in de samenleving, bijvoorbeeld kinderen met neurologische aandoeningen. Dat zegt ook kinderneuroloog Tessa Wassenberg (VUB en UZ-Brussel), en tevens bestuurslid van de European Paediatric Neurology Society (EPNS), in een artikel in het European Journal of Paediatric Neurology.
"Voor kinderen zijn er specifieke risico's verbonden aan klimaatverandering", zegt Wassenberg. Volgens de neuroloog vergroot klimaatverandering indirect ook de blootstelling aan lucht- en watervervuiling, toxines, allergenen en infectieziekten, en verhoogt ze het risico op voedselonzekerheid, milieuschade, migratie, conflicten en slaapverstoring.
"Kinderen met chronische neurologische aandoeningen zijn vaak afhankelijk van continue zorg, geneesmiddelen en gespecialiseerde opvolging. Daarom moeten we niet alleen nadenken over duurzaamheid, maar ook over veerkracht: hoe zorgen we ervoor dat deze kinderen de juiste zorg blijven krijgen, ook wanneer klimaatgebeurtenissen het zorgsysteem onder druk zetten?"
Bovendien is er volgens de neuroloog een paradox in de gezondheidszorg, die tegelijkertijd beschermt maar ook aanzienlijk bijdraagt aan de wereldwijde CO2-uitstoot. "Zorgsystemen moeten duurzamer worden én beter voorbereid zijn op klimaatschokken", klinkt het.