Innovatieve projecten voor een betere toegankelijkheid van de huisarts
Ruimte voor experimenten
Anderhalf jaar geleden kregen zeven innovatieve projecten die de toegankelijkheid van de huisartsgeneeskunde kunnen bevorderen groen licht (en financiële ondersteuning) van het departement Zorg van de Vlaamse gemeenschap om hun project uit te werken. Op een stakeholdersforum eind april stelden de projecten de stand van zaken voor.
Het is een open deur intrappen dat de huisartsgeneeskunde onder druk staat en dat patiënten in sommige regio’s erg veel problemen ondervinden om een huisarts(enpraktijk) te vinden. “Hoewel het in budgettair moeilijke tijden niet evident is, kozen we er bij het departement Zorg voor om uitdrukkelijk subsidies vrij te maken voor zeven projecten die durven te experimenteren en waarbij samenwerking tussen diverse partners centraal staat”, zegt Tom De Boeck, afdelingshoofd Eerste Lijn en Gespecialiseerde Zorg van het departement Zorg.
Samenwerking tussen diverse actoren waaronder huisartsenkringen en eerstelijnszones noemt De Boeck essentieel om resultaat te bereiken. Hij waarschuwt wel dat projecten niet zomaar van de ene regio naar de andere kunnen worden overgeplaatst. “De context is belangrijk. Kopiëren gaat niet, van de andere projecten leren zeker wel. Daarom stellen de projecten anderhalf jaar nadat ze van start gingen voor welke resultaten ze al behaalden.”
Verpleegkundigen
Zorgteam Heembeemd (Mechelen/Sint-Katelijne-Waver) startte een verpleegpost als eerste aanspreekpunt in de wijk. In het ‘nurse-led’-project werken verpleegkundigen – een beroepsgroep die net als huisartsen onder druk staat – autonoom samen met huisartsen. Vooraf werd verwacht dat het project zou leiden tot een taakverschuiving waarbij de verpleegkundigen technische akten van de huisarts zouden overnemen. Huisartsen blijken dat te blijven doen, terwijl de verpleegkundigen eerder een taak op zich nemen in preventie en de opvolging van chronische patiënten.
De Huisartsenvereniging regio Turnhout werkt met een project rond taakdelegatie in de huisartsenpraktijk met als doel de huisartsenpraktijk zo te organiseren dat de huisarts zich maximaal kan focussen op zijn kerntaken. Uit een eerste analyse komt communicatie naar voor als een centraal werkpunt, zowel tussen artsen en medewerkers onderling, als in de omgang met patiënten.
'Context is belangrijk. Kopiëren gaat niet, van de andere projecten leren zeker wel'
– Tom De Boeck, departement Zorg
Kansarmoede
Ninove staat gekend als een regio met heel wat kansarmoede. De zorgcontinuïteit kwam er de voorbije jaren nog meer onder druk te staan door een acuut tekort aan huisartsen. Dat werd enkele jaren geleden zeer zorgwekkend toen drie huisartsen bijna op hetzelfde moment aangaven met pensioen te gaan. Dokter 9400 luidde het antwoord op de ‘crisis’. Patiënten zonder huisarts kunnen er snel en eenvoudig terecht. Het is uitdrukkelijk de bedoeling van Dokter 9400 om ook aandacht te besteden aan de uitstroom naar een vaste huisarts. Dat lijkt ook te lukken. Van de meer dan duizend patiënten die hun weg vonden naar Dokter 9400 konden er al meer dan driehonderd overgenomen worden door een vaste huisarts. In navolging van het Ninoofse project startte intussen ook Dokter 9500 in Geraardsbergen.
De huisartsen van Zuid-Oost-Limburg maakten het afgelopen anderhalf jaar werk van de implementatie van verpleegkundigen in de huisartsenpraktijk, de zogenoemde VIHP’s. de verpleegkundige staat daarbij uitdrukkelijk niet naast de huisarts, maar maakt integraal deel uit van het team zodat de juiste zorgverlener kan worden ingezet voor de juiste taak. Met succes, omdat de huisarts minder druk ervaart en meer kan focussen op complexe zorg. De patiënt wordt sneller geholpen en krijgt meer zorg op maat. “Ons project verandert niet wat zorg is, maar hoe zorg wordt georganiseerd”, zegt dr. Luc Hendrix, voorzitter van Huisartsenkring Alden Biesen.
Stoplichtsysteem
HAP 2.0 van de Huisartsenkring Brugge en Omgeving (HABO) focust op het delegeren van managementstaken door de huisartsen actief in Blankenberge. Het project wil de drempels om in de kuststad te werken verlagen door een gedeelde praktijkmanager in te zetten die niet-medische management- en coördinatietaken (infrastructuur, IT, financiën, personeel) op zich neemt.
TRIHAK, de huisartsenkring van Tielt, Roeselare en Izegem, werkte voor deze drie steden een stratenplan uit om blinde vlekken weg te werken en patiënten aan een huisarts te helpen. Met name in Roeselare is het systeem al erg succesvol gebleken. Momenteel bekijkt TRIHAK de mogelijkheid om in het systeem van de Huisartszoeker te stappen (zie pagina 12).
In de regio Aalst ten slotte werd een project ontwikkeld dat werkt met een stoplichtsysteem. De regio als geheel is niet huisartsarm, maar bepaalde gebieden binnen het werkingsgebied van de huisartsenkring zijn dat wel. Het stoplicht waarvan sprake geeft aan of een praktijk een patiëntenstop heeft (rood), onder voorwaarden (afstand, een familiale band, enz.) patiënten aanneemt (oranje) of openstaat voor alle patiënten (groen). Het voordeel van het systeem is de transparantie voor de patiënten, het nadeel dat de huisartsen zelf de informatie up-to-date moeten houden.
