EU wil beter waarschuwingssysteem voor gesanctioneerde artsen
De Europese Commissie wil het bestaande IMI-systeem, dat lidstaten waarschuwt wanneer een arts in een lidstaat geschorst is, monitoren en verere verbeteringen overwegen. Maar het blijft aan de gastlidstaten om te bepalen hoe zij binnen hun wettelijke en operationele kaders op de waarschuwingen reageren.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Een aantal Europese Parlementsleden waaronder Hilde Vautmans (Vernieuw/Anders) stelden de Europese Commissie vragen over ‘Zorgen voor patiëntveiligheid voor alle Europeanen: de noodzaak om een waarschuwingssysteem op te zetten voor gediskwalificeerde medische professionals’
Lees ook: "Alarmsignalen over buitenlandse artsen worden genegeerd"
Mazen in de interne markt voor vrij verkeer van artsen
Recente onderzoeksresultaten wijzen op significante mazen in de Europese interne markt. Medische professionals van wie de licentie is ingetrokken of die in een lidstaat van de EU zijn bestraft wegens ernstige wanpraktijken, kunnen vaak verhuizen en in een andere lidstaat blijven praktiseren.
Dit gebrek aan coördinatie vormt een bedreiging voor de patiëntveiligheid in heel Europa. De volgende vragen werden gesteld.
- Acht de Commissie de huidige vrijwillige en gefragmenteerde meldingssystemen voldoende om de veiligheid van patiënten te waarborgen, of is zij het ermee eens dat een verplicht gezamenlijk waarschuwingssysteem nodig is om gesanctioneerde artsen te verhinderen hun praktijk te beoefenen?
- Zal de Commissie zich ertoe verbinden te beoordelen of het huidige juridische kader, inclusief de Richtlijn Beroepskwalificaties, de juiste balans vindt tussen het vrije verkeer van professionals en de noodzaak om burgers te beschermen tegen artsen die als ongeschikt worden beschouwd?
- Zal de Commissie een initiatief lanceren om het waarschuwingsmechanisme te versterken, zodat elke disciplinaire maatregel of verlies van een vergunning automatisch en onmiddellijk wordt gedeeld met alle relevante gezondheidsautoriteiten in de EU?
Bevoegdheid van de lidstaten
Op 27 maart beantwoordde vice-voorzitter Roxana Mînzatu namens de Europese Commissie deze vragen. Op de eerste vraag antwoordde zij dat Richtlijn 2005/36/ (vrij verkeer van beroepsbeoefenaars) enkel verplicht om waarschuwingen via het IMI-systeem (Interne Markt Informatie) te versturen.
In overeenstemming met de bevoegdheidsverdeling op dit gebied tussen de EU en de lidstaten, is het aan de gastlidstaten om te bepalen hoe zij binnen hun wettelijke en operationele kaders op de waarschuwingen reageren.
Verbetering van het bestaande juridisch kader door digitalisering
Op de tweede vraag werd geantwoord dat het EU-rechtskader grensoverschrijdende mobiliteit bevordert en tegelijkertijd doelstellingen van algemeen belang waarborgt, zoals de kwaliteit van de dienstverlening en de openbare veiligheid.
Wel kunnen de erkenningsprocessen verder verbeterd worden, met name door digitalisering.
Uitwisseling van beste praktijken bevorderen
Het antwoord op de derde vraag luidde dat de Commissie het waarschuwingsmechanisme regelmatig in de gaten houdt. Nieuwe richtlijnen en training over de kenmerken en het gebruik ervan werden in december 2025 aan meer dan 500 bevoegde autoriteiten verstrekt. Verdere IT-ontwikkelingen van het waarschuwingsmechanisme zullen naar verwachting in maart en april 2026 worden uitgerold.
De Commissie heeft ook overleg georganiseerd met deskundigen van de lidstaten om de uitwisseling van beste praktijken te bevorderen.
Onverminderd de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs, zal de Commissie de effectiviteit van het systeem blijven monitoren en verdere verbeteringen overwegen.
