Garanties op het vlak van kwaliteit en veiligheid van de zorg
Advies nationale raad Orde over deontologie en telegeneeskunde
Telegeneeskunde kan alleen worden verantwoord wanneer het de nodige garanties biedt op het gebied van kwaliteit en veiligheid van de zorg. Dat zegt de nationale raad van de Orde der Artsen in een nieuw advies.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Sinds de COVID-19-pandemie heeft telegeneeskunde een opmerkelijke opgang gekend binnen de medische praktijk. De noodzaak om fysieke contacten te beperken, heeft geleid tot een versnelde digitalisering van zorgprocessen en een toegenomen gebruik van teleconsultaties. Deze ontwikkeling heeft bijgedragen tot de zorgcontinuïteit in uitzonderlijke omstandigheden.
De nationale raad wenst echter te benadrukken dat deze verschuiving niet mag uitmonden in een structurele en algemene toepassing van telegeneeskunde als standaardvorm van patiëntenzorg. Telegeneeskunde kan slechts worden verantwoord wanneer zij de nodige garanties biedt op het vlak van kwaliteit en veiligheid van de zorg.
Definitie van telegeneeskunde
Zorg op afstand kan worden gedefinieerd als het verlenen van geneeskundige verstrekkingen door middel van informatie- en communicatietechnologieën in situaties waarin de zorgverlener of meerdere zorgverleners en de rechthebbende zich niet op dezelfde locatie bevinden.
Zorg op afstand kan verschillende vormen aannemen, onder meer raadpleging op afstand, behandeling op afstand, expertise op afstand, overleg op afstand, monitoring op afstand en advies op afstand.
Wettelijk kader
Telegeneeskunde is een vorm van uitoefening van de geneeskunde. Ongeacht de vorm die ze aanneemt, dient ze dan ook te voldoen aan dezelfde wettelijke vereisten als de fysieke uitoefening van de geneeskunde (beroepskwalificaties, rechten van de patiënt, bescherming van de persoonsgegevens, continuïteit van de zorg, enz.).
Bij het bepalen van de toepasselijke regelgeving moet rekening worden gehouden met landgrensoverschrijdende elementen (bijv. wanneer de patiënt en de arts in verschillende landen wonen).
Een arts die ingeschreven is op de lijst van de Belgische Orde der artsen en die aan telegeneeskunde beoefent vanuit België, dient de patiënt erop te wijzen dat hij zich voor de uitoefening van zijn beroep dient te houden aan de regels die gelden in België.
Medische deontologie
De arts die in België praktiseert en zorg verstrekt via telegeneeskunde, is onderworpen aan de regels van medische deontologie zoals bepaald door de Belgische Code van medische deontologie, de commentaar bij de Code en de adviezen van de nationale raad. Het advies bevat toelichting bij de volgende deontologische principes.
1. Zorgkwaliteit en patiëntveiligheid
De arts draagt de verantwoordelijkheid om elke patiënt kwaliteitsvolle zorg te bieden.
2. Gelijke behandeling
Elke arts is ertoe gehouden alle patiënten even gewetensvol en zonder enige vorm van discriminatie te behandelen.
3. Praktijkinformatie en publiciteit
Een arts die zijn medische praktijk kenbaar maakt aan het publiek, moet waarheidsgetrouwe en objectieve informatie verstrekken
4. Bekwaamheid en portfolio
De arts moet beschikken over de vereiste kennis, deskundigheid en attitude om zijn beroep kwaliteitsvol uit te oefenen.
5. Kwaliteitsvol verloop van een teleconsultatie
De nationale raad heeft op 18 juni 2022 een advies opgesteld met de deontologische regels waaraan een raadpleging op afstand (telefonisch of video geassisteerd) moet voldoen om kwaliteitsvol te verlopen. Deze regels zijn nog steeds van toepassing.
6. Vrije artsenkeuze
Bij het aanbieden van telegeneeskunde moet de vrije artsenkeuze van de patiënt ten volle worden gerespecteerd.
7. Financiële aspecten van telegeneeskunde
De arts moet zijn ereloon op een correcte en transparante wijze vaststellen, op basis van de werkelijk geleverde prestaties. De bepaling van het ereloon moet te goeder trouw gebeuren en moet eerlijk en gematigd zijn.
8. Persoonlijke levenssfeer en vertrouwelijkheid
De informatie- en communicatietechnologieën die in de telegeneeskunde worden gebruikt, moeten de nodige garanties bieden om het beroepsgeheim en de persoonsgegevens te beschermen, overeenkomstig de AVG en de wet van 30 juli 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens.
Lees hier het integrale advies.
