Geneesmiddelentekort

Europees parlement wil verplichte solidariteit

Het Europees Parlement roept op tot verplichte solidariteit tussen de lidstaten in het geval van tekorten aan kritieke geneesmiddelen in een of meerdere lidstaten. Het heeft met 503 stemmen voor, 57 tegen en 108 onthoudingen een mandaat aangenomen om onderhandelingen te starten met de lidstaten over de 'kritieke geneesmiddelenwet' (CMA) die de Europese Commissie vorig jaar lanceerde.

De lidstaten zijn de afgelopen jaren geconfronteerd met grote tekorten aan geneesmiddelen. De coronapandemie en geopolitieke spanningen hebben grote kwetsbaarheden aan het licht gebracht in de toeleveringsketen, en hebben aangetoond dat de EU erg afhankelijk is van derde landen zoals China.

Om de tekorten te verhelpen, vragen de parlementsleden onder meer de creatie van een Europees coördinatiemechanisme voor de nationale geneesmiddelen die als kritiek worden beschouwd, zoals antibiotica, insuline, pijnstillers, vaccins of medicatie tegen chronische en acute ziekten zoals kanker, hartaandoeningen of diabetes. 

Strategische producten

Ze willen ook dat de Commissie, als alle andere opties uitgeput zijn, kan beslissen over een herverdeling van geneesmiddelen uit de kritieke voorraad van een lidstaat naar een of meerdere andere lidstaten. In het standpunt van de Raad, die traditioneel gevoeliger is voor kwesties rond nationale soevereiniteit, is dat idee niet opgenomen.

De tekst steunt ook het voorstel van de Commissie om industriële "strategische projecten" op te zetten in de EU om de productiecapaciteiten van kritieke geneesmiddelen of van hun actieve bestanddelen te verbeteren. De bedrijven die overheidssteun krijgen, zouden daarbij voorrang moeten geven aan de bevoorrading van de EU-markt.

De Europarlementsleden willen ook dat er een speciaal fonds wordt opgericht binnen de volgende meerjarenbegroting. Het is niet zeker dat dat er komt: het programma 'EU4Health', dat gelanceerd werd in het kader van de coronapandemie, komt in het voorstel van de Commissie niet meer afzonderlijk voor, maar zou worden opgenomen in één groot competitiviteitsfonds. 

Solidariteit en slagkracht

Het rapport hamert tot slot op het belang van gezamenlijke aankopen. De parlementsleden willen het aantal landen dat aan gezamenlijke aanbestedingsprocedures mag deelnemen, terugbrengen tot minstens vijf - in het voorstel van de Commissie zijn dat er minstens negen.

Volgens Europees Parlementslid Liesbet Sommen (CD&V) kiest het Parlement met zijn standpunt "duidelijk voor meer Europese solidariteit én slagkracht". "Door samen aan te kopen en een belangrijke coördinerende rol te voorzien voor de EU, verkleinen we de kans dat mensen bij de apotheker of in het ziekenhuis te horen krijgen dat hun medicijn niet beschikbaar is. Bovendien creëren we een hefboom om geneesmiddelen in de toekomst structureel betaalbaarder te maken voor patiënten en overheden", zegt ze. Door te focussen op Europese producenten bij gezamenlijke aankopen "ondersteunen we onze eigen Europese industrie en bouwen we tegelijkertijd ook aan een robuust, onafhankelijk en toekomstgericht Europees geneesmiddelenbeleid."