Van baanbrekend transplantatiechirurg tot marionettenbeeldhouwer

Hij voerde duizenden operaties uit, waaronder in de jaren '80 de eerste pancreastransplantaties in Wallonië. Ook publiceerde hij honderden wetenschappelijke artikels in toonaangevende tijdschriften en nam deel aan verschillende humanitaire missies in Vietnam. Maar vandaag heeft prof. dr. Michel Meurisse, emeritus hoogleraar aan de Faculteit Geneeskunde van de ULiège, het operatiekwartier ingeruild voor het atelier. Het scalpel maakte plaats voor de guts, waarmee hij urenlang poppen vormgeeft en tot leven brengt.

Al in 2010, toen hij nog diensthoofd abdominale chirurgie was aan het Universitair Ziekenhuis van Luik, schreef Meurisse zich in voor een avondopleiding beeldhouwen. De liefde voor de beitel bracht hem vervolgens bij schrijnwerkerij en meubelmakerij, met een bijzondere interesse voor Luikse ornamentiek. Eén ontmoeting bleek echter bepalend: die met de voorzitter van het Centre de la Marionnette de Saint-Nicolas, het laatste bolwerk van marionettencreatie in Luik. Het centrum was op zoek naar decoratieve technieken om figuren als Karel de Grote en zijn ridders vorm te geven en de pas gepensioneerde chirurg bracht precies die ambachtelijke expertise met zich mee. “Ik wist dat er marionetten bestonden, zeker in Luik, maar ik had er nooit aan gedacht er zelf een te maken. Het was liefde op het eerste gezicht. In marionetten kon ik alles toepassen wat ik had geleerd en tegelijk creatief zijn. Bovendien was het veel speelser dan het maken van een meubelstuk."

Kylian Mbappé, Trump en Poetin

Vijf jaar later staat de teller op 140 marionetten. De meerderheid heeft Meurisse intussen al uit handen gegeven, want de bestellingen blijven binnenlopen. Hij maakte onder meer een glasblazer, een grootvader met zijn kleindochter en een kind met het syndroom van Down voor een Brusselse psychiaters die de pop tijdens zijn behandeling van patiënten inzet. Daarnaast werkt hij aan een marionet van Freddie Mercury en op speciale bestelling van zijn kleinzoon een pop van voetbalster Kylian Mbappé.

De marionet die hem het meest aan het hart ligt? Een indrukwekkende Karel de Grote van 115 centimeter, rijk versierd in Luiks stijl, waar meer dan 300 uur werk inzit. Andere blikvangers in zijn atelier zijn poppen van Donald Trump en Vladimir Poetin.

“Ik had eraan gedacht om Kim Jong-un te maken, maar iemand zei me dat als ik alle klootzakken op aarde zou willen uitbeelden, er nooit genoeg lindebomen zouden zijn,” zegt Meurisse die met een glimlach toevoegt dat hij vooral de rol van de marionet als expressiemiddel en vorm van satire koestert. “In elke cultuur zien we marionetten als dergelijk dragers terugkomen."

Jacques Ancion

Op een dag ging onverwacht de telefoon van Meurisse. “Normaal neem ik onbekende nummers niet op,” vertelt de chirurg die op datzelfde moment in zijn atelier aan het beeldhouwen was. Toch nam hij dit keer op. “Hallo, ik ben de schoonzoon van Jacques Ancion (een bekende, intussen overleden Luikse poppenspeler), en ik heb een reeks marionetten van hem geërfd. Kunt u die voor mij restaureren?", klonk het aan de andere kant van de lijn.

Meurisse: “Ik dacht, dat moet acteur en regisseur Bouli Lanners zijn!" Niet veel later kwam de acteur langs in het atelier en bracht enkele poppen mee om te laten restaureren. Het klikte tussen de twee, waarna Meurisse de kans kreeg om meerdere figuren voor Lanners te ontwerpen, waaronder een 'vrouw met een realistisch voorkomen'. “Vrouwelijke marionetten zijn vaak beperkt tot prinsessen of karikaturale figuren. Dat mocht best eens anders,” merkt hij glimlachend op.

Niet veel anders dan de operatiekamer

“Ik mis het opereren niet,” aldus de voormalig chirurg. “Ik heb alles gedaan wat ik wilde doen en in de beeldhouwkunst herken ik dezelfde automatische reflexen als in de chirurgie: scherp gereedschap en precieze handelingen.”

En van anatomie heeft hij duidelijk nog steeds verstand; elk detail van zijn poppen is met precisie uitgewerkt. Weg zijn de traditionele ruwe klompen. Zijn marionetten dragen nu schoenen, soms zelfs met veters. Ook de vingers heeft hij afzonderlijk vormgegeven en bijzonder gedetailleerd.

Helpen zijn chirurgische expertise en zijn oog voor detail hem om zijn werk een ziel te geven? “Zonder twijfel! Kijk, hier werk ik aan een renaissancebarokgitaar, een Vihuela de mano. Aan het uiteinde van de hals heb ik een waterspuwer van de Notre-Dame gekozen. Door bijvoorbeeld een deltaspier of de bovenlipspier subtiel te accentueren, krijgt een figuur meteen meer leven", zegt Meurisse met een glimlach.