Hantavirus, Ebola
De wereld is niet beter voorbereid dan tien jaar geleden
Volgens de experts van de Global Preparedness Monitoring Board (GPMB) is de wereld vandaag niet beter voorbereid op een pandemie dan tien jaar geleden, zelfs niet na de ebola-uitbraak van een decennium geleden en de coronacrisis van zes jaar geleden.
De GPMB is een onafhankelijk orgaan dat in 2018 werd opgericht door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Wereldbank om de respons op internationale gezondheidscrisissen te verbeteren.
Hoewel crisissen zoals covid-19 hebben geleid tot talrijke hervormingen en miljardeninvesteringen in preventie, volstaan die inspanningen niet tegenover de groeiende risico’s, waarschuwen de experts, omdat ze worden gecompenseerd door geopolitieke fragmentatie, ecologische verstoringen en internationale verplaatsingen. En dat “des te meer nu de ontwikkelingshulp terugvalt tot niveaus die sinds 2009 niet meer zijn gezien”.
Het nieuwe rapport van de GPMB — getiteld A world on the brink: priorities for a resilient future against pandemics en gepubliceerd naar aanleiding van de 79ste Wereldgezondheidsassemblee — toont aan dat infectieziekte-uitbraken niet alleen frequenter worden, maar ook verwoestender, met steeds grotere gezondheids-, economische, politieke en sociale gevolgen en een almaar kleinere herstelcapaciteit.
Een wereld in achteruitgang
De experts wijzen er onder meer op dat we achteruit zijn gegaan op het vlak van gelijke toegang tot diagnostiek, vaccins en geneesmiddelen. Zo duurt het bijna twee jaar voordat lage-inkomenslanden toegang krijgen tot vaccins tegen mpox — nog langer dan de 17 maanden die nodig waren om covidvaccins in die landen beschikbaar te maken.
Bovendien hebben zowel ebola als covid het vertrouwen van burgers in hun politieke leiders ondermijnd. In de gefragmenteerde wereld van vandaag, die het financieel moeilijk heeft, zouden overheden bovendien moeite hebben om burgers tegen een pandemie te beschermen, waardoor de impact van een crisis nog groter zou worden.
Drie prioriteiten
De GPMB, waarvan het mandaat dit jaar afloopt, identificeert drie concrete prioriteiten die politieke leiders moeten uitvoeren om de trend te keren:
- Een permanent en onafhankelijk toezichtsmechanisme opzetten om pandemische risico’s op te volgen
- Gelijke toegang tot vaccins, testen en levensreddende behandelingen bevorderen door het Pandemieakkoord af te sluiten
- Een solide financiering garanderen voor zowel voorbereidende activiteiten als interventies vanaf “dag nul"
Dat leiderschap zal dit jaar op de proef worden gesteld, besluit het rapport, nu regeringen proberen het WHO-pandemieakkoord af te ronden en overeenstemming te bereiken over een betekenisvolle politieke verklaring van de Verenigde Naties over pandemiepreventie, -voorbereiding en -respons.
