Verenigd Koninkrijk op weg naar rookvrije generatie: studie voorspelt forse daling van rokers
Het Verenigd Koninkrijk staat op het punt een historische stap te zetten in de strijd tegen roken. Met een geleidelijke verhoging van de minimumleeftijd wil de regering sigaretten stap voor stap uitfaseren voor toekomstige generaties. Onderzoekers van de University of Notthingham voorspellen dat met dit beleid al in de jaren 2030 het aantal mensen dat rookt onder de 5 procent kan dalen.
Begin vorig jaar keurde een ruime meerderheid van het Lagerhuis in Londen de 'Tobacco and Vapes Bill' goed. Met die wettekst hoopt de regering op termijn een volledige ban op sigaretten door te voeren door de leeftijdsgrens waarop je er sigaretten kan kopen elk jaar te verhogen. Als de ban wordt ingevoerd, kan in de praktijk niemand die geboren is na 1 januari 2009 ooit nog sigaretten kopen, zelfs niet als ze meerderjarig zijn. "Dit heeft het potentieel om roken bij jonge mensen al in 2040 bijna volledig uit te doven", aldus voormalig premier Rishi Sunak in 2023 bij de bekendmaking van de plannen.
De wettekst moet nu enkel nog worden behandeld door het Hogerhuis (House of Lords). Als ook zij instemmen, treedt de wet op 1 januari 2027 in werking, waarmee het Verenigd Koninkrijk een van de strengste antirookmaatregelen ter wereld heeft.
Grote gezondheidswinst mogelijk
Onderzoekers van de University of Nottingham hebben de mogelijke impact van het beleid doorgerekend. Zelfs wanneer het uiteindelijke effect op het aantal jongeren dat begint met roken relatief beperkt zou zijn – bijvoorbeeld slechts een daling van 5 procent per jaar, omdat jongeren alsnog via andere wegen aan tabaksproducten geraken – blijven de gezondheidsvoordelen volgens de studie aanzienlijk.
In een optimistischer scenario, waarin jaarlijks ongeveer 30 procent minder jongeren begint met roken, zou het rookpercentage onder jonge mensen al in de jaren 2030 onder de 5 procent kunnen zakken. Op lange termijn zou dit leiden tot minder gevallen van kanker, hart- en vaatziekten en andere rookgerelateerde aandoeningen. Tegen 2075 zou de maatregel naar schatting zo’n 88.000 extra gezonde levensjaren kunnen opleveren in vergelijking met een situatie zonder nieuwe wet, berekenden de onderzoekers. De grootste gezondheidswinst wordt verwacht in sociaal kwetsbare gemeenschappen, waar roken het meest voorkomt. Ongeveer 30 procent van de extra gezonde levensjaren zou in deze groep gerealiseerd kunnen worden.
“Hoewel we nog niet met zekerheid kunnen zeggen wat de volledige impact van de wet voor een rookvrije generatie zal zijn, toont deze modellering aan dat dit een unieke kans kan zijn om de volksgezondheid op lange termijn ingrijpend te verbeteren", zegt hoofdonderzoeker Hazel Cheeseman. Ze voegt eraan toe dat de regering ook de verantwoordelijkheid draagt om rokers actief te ondersteunen bij het stoppen. “Elke roker verdient de juiste begeleiding om te kunnen stoppen. Niemand mag worden uitgesloten van de voordelen van een echte rookvrije generatie.”
Steun vanuit gezondheidsorganisaties
Verschillende gezondheidsorganisaties in het Verenigd Koninkrijk reageren positief op de bevindingen van de studie. Volgens hen kan het strenge beleid toekomstige generaties beschermen tegen nicotineverslaving en de ernstige gezondheidsgevolgen die daarmee gepaard gaan. Tegelijkertijd benadrukken zij dat een strikte handhaving essentieel is om het succes van de maatregel te garanderen.
Ook in ons land staat men positief tegenover een streng rookbeleid. Suzanne Gabriëls, expert tabakspreventie bij Stichting tegen Kanker, liet eerder aan VRT NWS weten achter een dergelijk beleid te staan. "We weten al 70 jaar hoe schadelijk tabak is en hoeveel fatale gevolgen het heeft. Toch blijven we het wereldwijd als maatschappijen in stand houden. Een rode lijn trekken voor toekomstige generaties is een belangrijk en duidelijk signaal."
