Robots in de gezondheidszorg zijn de nieuwe werknemers
Sinds de jaren 80 hebben allerhande robots en robotica hun weg al gevonden naar het ziekenhuis. In tijden van krapte op de arbeidsmarkt en vergrijzing van de populatie zouden robots en artificiële intelligentie uitkomst kunnen bieden.
Dokter Wim Van Hooste, preventieadviseur-arbeidsarts
“The Robots” (Kraftwerk, 1978)
“They are here, and they are here to stay” (Coeckelbergh, Robot Ethics, MIT Press, 2022)
Een Deense-Zuid-Koreaanse studie over autonome servicerobots die het welzijn op de werkvloer zouden moeten verhogen in het ziekenhuis, trok mijn aandacht (Moll Meldgård et al., Int J Hum-Computer Interact, 2026).
Sinds de jaren 80 hebben allerhande robots en robotica hun weg al gevonden naar het ziekenhuis. In tijden van krapte op de arbeidsmarkt en vergrijzing van de populatie zouden robots en artificiële intelligentie uitkomst kunnen bieden (Rasmussen et al., PLoS Health, 2024).
Robots worden ruwweg ingedeeld in twee categorieën: industriële en servicerobots. Healthcare robots zijn een type van servicerobots. Robots in de gezondheidszorg kunnen onder andere instaan voor diagnose en behandeling, functie-ondersteuning van een patiënt, revalidatie, zorg en medische interventie (Silvera-Tawil, SN Computer Science, 2024).
Zowel patiënten als gezondheidswerkers zijn eindgebruikers van de robottechnologie. Er moet gekeken worden naar de relatie tussen robots en gezondheidswerkers en tussen robots en patiënten (Lederer & Margreiter, Artif Intell Health, 2025).
De conclusie was dat robots niet geschikt zijn voor verpleegtaken, maar wel voor routinetaken
Op basis van de 40 studies uit de Deens-Italiaanse scoping review werden er zeven facilitators en zeven barriers geïdentificeerd voor het gebruik van robots in het hospitaalmilieu (Rasmussen et al., 2024). Het belangrijkste om te omhouden is dat de barrières meestal van organisatorische aard zijn.
Tot op heden is er weinig experimenteel onderzoek gedaan naar het gebruik van robots in de zorgsector. Dat blijkt uit de Ierse umbrella review van 13 reviews (Adeyemo et al., BMC Nursing, 2025).
Verpleegkundigen zijn bezorgd over de patiëntveiligheid, de professionaliteit, de legale en ethische uitdagingen bij de implementatie van robots. Zowel opleiding, training, beleid als regelgeving zijn noodzakelijk.
Leoste et al. evalueerden de Social Assistive Robots (SARs) bij verpleegkundigen in Estland (JMIR Nursing, 2025). Ze constateerden dat er toch sprake was van enige technofobie bij de verpleging. Een transparante communicatie en voldoende opleiding zullen moeten zorgen voor een grotere aanvaarding van de robots.
Privacy en vertrouwelijkheid moeten bij communicatieve robots duidelijk worden gemaakt. Ook ‘antropomorfisatie’ (dit is het toekennen van menselijke eigenschappen aan dieren, voorwerpen, …) van ziekenhuisrobots kan voor problemen zorgen.
De Amerikanen Michell & Jeon voerden een systematische literatuurreview uit van 30 artikelen over de gehechtheid in de mens-robot interactie (Int J Hum-Computer Interact, 2025). Complexe en potentiële emotionele banden met robots vragen multidisciplinaire theorieën, technologische vooruitgang en ethische overwegingen bij het ontwikkelen van robots.
Een Duitse umbrella review van 213 reviews verscheen vorig jaar met als onderwerp de digitale technologieën in de verpleegkunde (Schlicht, Int J Nursing Stud, 2025). De conclusie was dat robots niet geschikt zijn voor verpleegtaken, maar wel voor routinetaken (Papadopoulos et al., Contemp Nurse, 2018).
Digitale verpleegkundige technologieën zijn niet the silver bullets in het behouden van verpleegkundigen op de werkvloer. Multipele interventies op meerdere niveaus zijn noodzakelijk, inclusief human-centered technology implementation (Schlicht et al., 2025).
“I am not a robot” (Captcha)
