Wereldkankerdag

Genezingskans bij kanker stijgt tot recordniveau

De vijfjaarsoverlevingskans voor alle kankers samen heeft een recordhoogte van 70% bereikt. Dat blijkt uit de Cancer Statistics 2026 van de American Cancer Society. Nieuwe therapieën, betere opvolging en preventie zorgen voor duidelijke vooruitgang, al blijven sommige kankertypes een grote uitdaging.

Filip Ceulemans

De strijd tegen kanker boekt wereldwijd tastbare vooruitgang. Volgens het recentste rapport Cancer Statistics 2026 van de American Cancer Society bedraagt de gemiddelde vijfjaarsoverlevingskans voor alle vormen van kanker samen inmiddels 70%. Dat is het hoogste niveau ooit gemeten en weerspiegelt decennia van intensief onderzoek, verbeterde behandelingen en groeiende aandacht voor preventie en vroegdetectie.

De stijging is vooral merkbaar bij kankers die traditioneel gepaard gingen met een hoge mortaliteit. Innovatieve therapieën, verfijnde chirurgische technieken, betere radiotherapie en meer gepersonaliseerde geneesmiddelen hebben geleid tot een aanzienlijke daling van de sterfte. Ook screeningprogramma’s en een snellere diagnose spelen een cruciale rol: hoe vroeger kanker wordt opgespoord, hoe groter de kans op genezing of langdurige controle.

Centrum voor Oncologisch Onderzoek

Ook in Vlaanderen wordt actief bijgedragen aan die internationale vooruitgang. Aan het Centrum voor Oncologisch Onderzoek (CORE) van de Universiteit Antwerpen werken meer dan dertig onderzoekers aan nieuwe doelgerichte behandelingen voor kanker. In nauwe samenwerking met het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) worden fundamentele inzichten vertaald naar klinische toepassingen. Vooral de ontwikkeling van immuuntherapie en andere precisiegeneeskundige benaderingen draagt bij tot de stijgende overlevingscijfers.

Volgens professor Filip Lardon, diensthoofd van CORE, is verdere vooruitgang alleen mogelijk door buiten de klassieke paden te denken. “Chirurgie, chemotherapie en radiotherapie blijven hoekstenen van de behandeling,” stelt hij. “Maar om de vijfjaarsoverleving verder te verhogen, moeten we blijven investeren in totaal nieuwe therapieën die nog gerichter en effectiever zijn.”

Identiteitskaart

De sleutel ligt daarbij in een steeds diepgaander begrip van de biologische kenmerken van kankercellen. Dankzij snelle vooruitgang in moleculaire genetica en technologie kunnen onderzoekers tumoren tot op het kleinste detail analyseren. “We bouwen stilaan een soort identiteitskaart van elk kankertype,” zegt Lardon. “Die kennis laat ons toe om de juiste therapie op het juiste moment aan de juiste patiënt toe te dienen. Zo kunnen we kanker steeds preciezer aanpakken, alsof we sluipschutters op kankercellen richten.”

Toch maskeren de globale cijfers belangrijke verschillen tussen kankertypes. Voor sommige vormen blijft de prognose somber. Pancreaskanker en bepaalde longkankers kennen nog steeds een lage vijfjaarsoverleving. Net daarom richten onderzoekers hun pijlen steeds meer op deze moeilijk behandelbare tumoren. “Voor pancreaskanker werken we samen met oncologen en chirurgen van het UZA aan nieuwe geneesmiddelen en behandelingsstrategieën,” aldus Lardon. “De eerste resultaten zijn hoopgevend, maar verdere klinische studies blijven noodzakelijk.”

Tabaksgebruik

Naast behandeling blijft preventie een onmisbare pijler in de strijd tegen kanker. Voor longkanker, een van de dodelijkste kankers, wordt geschat dat 80 tot 90% van de gevallen gelinkt is aan tabaksgebruik. Stoppen met roken blijft dan ook een van de meest doeltreffende maatregelen om sterfte te voorkomen. Ook het beperken van alcoholgebruik, gezonde voeding, voldoende beweging, bescherming tegen uv-straling en het vermijden van overgewicht dragen aantoonbaar bij tot een lager kankerrisico.

De nieuwe cijfers tonen aan dat kanker steeds vaker een behandelbare of zelfs te genezen aandoening wordt, maar ook dat blijvende inspanningen nodig zijn. De combinatie van innovatie, preventie en vroege opsporing biedt perspectief, zowel voor patiënten als voor zorgverleners.