Wetsvoorstel beoogt flexibel rouwverlof bij euthanasie

Kamerlid Florence Reuter c.s. (MR) dienden bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers een wetsvoorstel in ‘tot flexibilisering van de periode van rouwverlof in geval van geplande euthanasie’.

Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven

Momenteel voorziet de regelgeving inzake omstandigheidsverlof na een overlijden in een specifieke periode waarin het verlof moet worden opgenomen. Deze gaat altijd in vanaf het overlijden.

Die regel is niet aangepast aan situaties waarin euthanasie is gepland, aangezien vóór het overlijden administratieve formaliteiten moeten worden vervuld en de naasten ook voor en tijdens de euthanasie beschikbaar moeten zijn.

Het wetsvoorstel bepaalt dan ook dat de verlofperiode in dat geval ingaat op de dag waarop de datum van de euthanasie vastgesteld wordt, en één jaar na die datum eindigt.

Rouwverlof enkel na overlijden

In België heeft elke werknemer recht op omstandigheidsverlof om belangrijke familiale gebeurtenissen bij te wonen, burgerlijke verplichtingen na te komen of voor de rechtbank te verschijnen. Daaronder valt ook het rouwverlof, waarvan de duur varieert naargelang van de graad van verwantschap met de overledene.

Die regelgeving houdt vandaag echter alleen rekening met onverwachte sterfgevallen, zonder aandacht voor nieuwe hedendaagse situaties zoals euthanasie, waarbij de datum van overlijden gepland is.

Ingeval van overlijden na euthanasie moeten de betrokken naasten hun aanwezigheid aan het bed van de patiënt organiseren, zowel mentale als materiële ondersteuning bieden en talrijke administratieve formaliteiten vervullen, vaak in de dagen voorafgaand aan de euthanasie.

De vigerende wetgeving biedt geen flexibiliteit en schrijft voor dat omstandigheidsverlof na het overlijden moet worden opgenomen. Er wordt dus geen rekening gehouden met de specifieke menselijke en organisatorische behoeften in verband met euthanasie.

Omstandigheidsverlof voor overlijden

Dit wetsvoorstel beoogt de naasten de mogelijkheid te geven vooruit te plannen en hun omstandigheidsverlof op te nemen vanaf het moment dat de datum van de euthanasie is vastgesteld, binnen de limiet van het aantal dagen waarin momenteel al is voorzien.

Het is dus niet de bedoeling bijkomende verlofdagen toe te kennen, maar enkel de periode waarin die kunnen worden opgenomen aan te passen, opdat naasten bij de patiënt kunnen zijn tijdens zijn laatste momenten. De algemene logica achter de huidige verlofregeling blijft daarbij behouden.

Voorgestelde wijziging

Artikel 2 van het wetsvoorstel stelt voor artikel 2, V. b), van het KB van 28 augustus 1963 betreffende het behoud van het normaal loon van werknemers voor afwezigheidsdagen ter gelegenheid van familiegebeurtenissen of voor de vervulling van staatsburgerlijke verplichtingen of van burgerlijke opdrachten, laatst gewijzigd bij het KB van 27 juni 2021, aan te vullen met de volgende woorden:

‘In afwijking daarvan, wanneer het overlijden het gevolg is van een geplande euthanasie overeenkomstig de wet van 28 mei 2002 betreffende de euthanasie, begint de periode waarin de tien dagen afwezigheid kunnen worden opgenomen met de dag waarop de datum van de euthanasie is vastgelegd en eindigt ze één jaar na die datum’.