Evenredigheidsbeoordeling code medische plichtenleer verplicht?

De plenaire Kamer keurde op 22 januari het wetsontwerp tot wijziging van de wet van 27 oktober 2020 betreffende een evenredigheidsbeoordeling goed. De wijziging zou een verplichte evenredigheidsbeoordeling van de code van medische plichtenleer voor gevolg kunnen hebben.

Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven

Met 83 ja-stemmen en 52 onthoudingen keurde de Kamer het wetsontwerp "tot wijziging van de wet van 27 oktober 2020
betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan de invoering of de wijziging van een beroepsreglementering". De wijzigende wet moet nog door de koning worden bekrachtigd.

Inbreuk op Europees recht

Op 25 juli 2024 opende de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen België omdat de wet van 27 oktober 2020 niet voorziet in een mechanisme om de onafhankelijkheid en objectiviteit te waarborgen van evenredigheidsbeoordelingen die door beroepsordes of beroepsinstituten worden uitgevoerd.

Wijziging van artikel 7

Om hieraan tegemoet te komen, wijzigt artikel 3 van de goedgekeurde wet artikel 7 van de wet van 27 oktober 2020 en voegt het in § 1 de volgende bepaling in:

‘Wanneer de beroepsordes en de beroepsinstituten overwegen om bepalingen ter reglementering van een beroep aan te nemen voor het beroep waarvoor ze bevoegd zijn, voeren ze een evenredigheidsbeoordeling uit overeenkomstig de bepalingen van deze wet. Die beoordeling wordt uitgevoerd voor de invoering van die nieuwe regels en behandelt alle criteria vermeld in artikel 8’.

Een bepaling ter reglementering van een beroep is volgens artikel 3, 4° van de wet van 27 oktober 2020 ‘elke wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling die de toegang tot of de uitoefening, dan wel één van de wijzen van uitoefening, van een gereglementeerd beroep beperkt’.

De code van medische plichtenleer

Overeenkomstig artikel 15 § 1 van het KB nr. 79 betreffende de Orde der artsen stelt de nationale raad van de Orde de algemene beginselen en de regels vast die onontbeerlijk zijn voor de uitoefening van het beroep; deze beginselen en regelen vormen de code van medische plichtenleer.

De code is niet bindend en is dus geen wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling. De koning kan wel bindende kracht verlenen aan de code en aan de aanpassingen ervan. Dit is tot nu toe nog nooit gebeurd. Mocht de koning dit overwegen, dan zal er dus een evenredigheidsbeoordeling moeten worden uitgevoerd.

Daarbij zal moeten worden rekening gehouden met artikel 8, § 6 van de wet van 27 oktober 2020 dat het volgende bepaalt:

'Indien de bepalingen tot reglementering van een beroep betrekking hebben op de reglementering van beroepen die betrekking hebben op de gezondheidszorg en gevolgen hebben voor de veiligheid van de patiënt, houdt de autoriteit in haar evenredigheidsbeoordeling rekening met de doelstelling om te zorgen voor een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid’.